அரிய மண் சுரங்கப் பணிகளை மியான்மருக்கு வெளியே மாற்றும் சீனா: சுற்றுச்சூழல் நெருக்கடி, புவிசார் அரசியல் பதற்றங்கள், உலகளாவிய விநியோகச் சங்கிலி

சீனாவின் அரிய மண் உத்தி: உள்நாட்டுச் சுற்றுச்சூழல் மாசுபாட்டிலிருந்து மியான்மரின் மலைப்பகுதிகளுக்கு

அரிய மண் தனிமங்கள் (REEs) நவீன தொழில்நுட்பத்தின் கண்ணுக்குப் புலப்படாத இயக்கிகள். இந்த 17 உலோகத் தனிமங்கள், திறன்பேசிகள் மற்றும் மின்சார வாகனங்கள் முதல் காற்றாலைகள், ஏவுகணை வழிகாட்டும் அமைப்புகள் வரை அனைத்தையும் தயாரிப்பதற்கு இன்றியமையாதவை. ஆனால், அரிய மண் தனிமங்களை வெட்டி எடுத்து பதப்படுத்துவது மாசுபாட்டை ஏற்படுத்தும் தொழிலாகும்; இது உலகளாவிய வர்த்தகம் மற்றும் சுற்றுச்சூழல் விவாதங்களில் முக்கிய சர்ச்சையாக உருவெடுத்துள்ளது. உலக அரிய மண் சந்தையில் ஆதிக்கம் செலுத்தும் சீனா, சமீபத்திய ஆண்டுகளில் அதிக மாசுபாட்டை ஏற்படுத்தும் சுரங்கப் பணிகளில் பெரும்பகுதியை எல்லை தாண்டி மியான்மருக்கு மாற்றியுள்ளது. இந்த நடவடிக்கை சுற்றுச்சூழல், உள்ளூர் சமூகங்கள், உலகப் பொருளாதாரத்தின் அதிகாரச் சமநிலை ஆகியவற்றில் ஆழமான விளைவுகளை ஏற்படுத்துகிறது.

பல தசாப்தங்களாக, சீனாவின் தெற்குப் பகுதியில் உள்ள ஜியாங்சி மாகாணம் அரிய மண் சுரங்கப் பணிகளின் மையமாக இருந்தது. இதனால் ஏற்பட்ட சுற்றுச்சூழல் பாதிப்பு மிகக் கடுமையானது: அமிலக் கரைசல் முறையும், ரசாயனக் கழிவுகள் கலந்த நீரோட்டமும் மண்ணையும் நீர்நிலைகளையும் நச்சாக்கின. இதையடுத்து, பெய்ஜிங் உள்நாட்டு விதிமுறைகளை மேலும் கடுமையாக்கியது. இந்த முக்கியத் தாதுக்களுக்கான தேவையைக் குறைப்பதற்குப் பதிலாக, சீனா விநியோகச் சங்கிலியின் மிக மாசுபடுத்தும் பணிகளை, உள்நாட்டுப் போராலும் பலவீனமான நிர்வாகத்தாலும் பாதிக்கப்பட்ட அண்டை நாடான மியான்மருக்கு மாற்றத் தொடங்கியது. இன்று, மியான்மரின் எல்லைப் பகுதிகள் அரிய மண் சுரங்கப் பெருக்கத்தின் மையமாக உள்ளன. இது சீனாவின் தொழில்நுட்ப ஆதிக்கத்துக்கு வலுசேர்ப்பதுடன், அதிகரித்து வரும் சுற்றுச்சூழல் நெருக்கடியையும் தூண்டுகிறது.

அரிய மண் தனிமங்கள் எப்படிப் புவிசார் அரசியல் ஆயுதமாகின

அரிய மண் தனிமங்களைப் பதப்படுத்துவதில் சீனா ஏறத்தாழ ஏகபோக ஆதிக்கம் செலுத்துகிறது; உலகச் சந்தையில் சுமார் 90% அதன் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. இதனால் சர்வதேச வர்த்தகத்தில் அதற்குப் பெரும் செல்வாக்கு கிடைக்கிறது. டிஸ்ப்ரோசியம், டெர்பியம் போன்ற கனரக அரிய மண் தனிமங்களின் (HREEs) ஏற்றுமதியைக் கட்டுப்படுத்தும் சீனாவின் திறன், ஏற்கெனவே உலக உற்பத்தித் துறையைப் பாதித்துள்ளது. 2025 ஏப்ரலில், பெய்ஜிங் ஏற்றுமதியைப் பெருமளவில் கட்டுப்படுத்தியதால், ஜப்பானில் சுசுகி வாகனத் தொழிற்சாலை உற்பத்தி வரிகளும், அமெரிக்காவில் ஃபோர்டு ஆலைகளும், ஐரோப்பிய விநியோக நிறுவனங்கள் பலவும் செயல்பாடுகளை நிறுத்தின. இந்த உலோகங்கள் பசுமைத் தொழில்நுட்பங்களுக்கு மட்டுமல்லாமல், மேம்பட்ட ராணுவ அமைப்புகளுக்கும் இன்றியமையாதவை. எனவே, அமெரிக்கா, ஐரோப்பிய ஒன்றியம் மற்றும் பிற பெரிய பொருளாதாரங்களுக்கு இவை தேசியப் பாதுகாப்பு சார்ந்த கவலையாக உள்ளன.

சீனாவின் உத்தி தெளிவானது: அரிய மண் தனிமங்களின் சுரங்கப் பணிகளையும் பதப்படுத்துதலையும் கட்டுப்படுத்துவதன் மூலம், வர்த்தக மோதல்களிலோ புவிசார் அரசியல் பதற்றங்களிலோ இந்த வளங்களை ஆயுதமாகப் பயன்படுத்த முடியும். இந்த அணுகுமுறை, ஜப்பானுக்கு எதிராக பெய்ஜிங் 2010-ல் விதித்த ஏற்றுமதித் தடையை ஒத்திருக்கிறது. ஆனால், புதுப்பிக்கத்தக்க ஆற்றல் மற்றும் மேம்பட்ட தொழில்நுட்பங்களுக்கு மாறுவதற்கான உலகளாவிய போட்டி தீவிரமடைந்துள்ளதால், இப்போது பணயம் இன்னும் அதிகம். The Diplomat இதழின் ஆய்வாளர் ஒருவர் கூறியதுபோல், “இந்த முக்கிய வளங்களுக்கான வாயிற்காவலராக சீனா தன்னை நிலைநிறுத்தியுள்ளது.”

மியான்மரின் பங்கு: மோதல் மண்டலத்திலிருந்து அரிய மண் வல்லரசாக

அரிய மண் தனிமங்கள் வழங்கும் நாடாக மியான்மர் உருவெடுத்ததற்கு, சீனாவின் சுற்றுச்சூழல் கட்டுப்பாடுகளும் மியான்மரின் சொந்த அரசியல் குழப்பமும் நேரடிக் காரணங்களாகும். 2021 ராணுவப் புரட்சிக்குப் பிறகு, ராணுவ ஆட்சி நிர்வாகம், இனக் குழுக்களின் ஆயுதப் படைகள், கிளர்ச்சிக் குழுக்கள் எனப் பல தரப்புகள் வளம் நிறைந்த பகுதிகளைக் கைப்பற்றப் போட்டியிடுவதால், மியான்மர் உள்நாட்டுப் போரில் சிக்கியுள்ளது. சட்டம் ஒழுங்கு சீர்குலைந்துள்ள இந்தச் சூழலில், சீன நிறுவனங்கள், பெரும்பாலும் உள்ளூர் இடைத்தரகர்கள் மூலம் அல்லது ஆயுதக் குழுக்களின் ஆதரவுடன் செயல்பட்டு, கச்சின் மற்றும் ஷான் மாநிலங்களில் சுரங்கப் பணிகளை வேகமாக விரிவுபடுத்தியுள்ளன.

Global Witness அமைப்பின்படி, மியான்மரிலிருந்து சீனாவுக்கு இறக்குமதி செய்யப்பட்ட கனரக அரிய மண் தனிமங்களின் அளவு 2021 முதல் 2023 வரை இரட்டிப்புக்கும் அதிகமாக உயர்ந்தது. இதனால், சீனாவின் மிகப்பெரிய வெளிநாட்டு விநியோக நாடாக மியான்மரின் இடம் உறுதியானது. 2023-ல், மின்சார வாகனங்கள் மற்றும் காற்றாலைகளில் பயன்படுத்தப்படும் நிரந்தரக் காந்தங்களுக்கு இன்றியமையாத டிஸ்ப்ரோசியம், டெர்பியம் ஆகிய இரு தனிமங்களின் உலக உற்பத்தியில் சுமார் 60%-ஐ மியான்மர் வழங்கியது. சுரங்கப் பணிகளின் அளவு மிகப் பெரியது: செயற்கைக்கோள் படங்களின்படி, கச்சின் சிறப்புப் பகுதி 1-இல் உள்ள சுரங்கத் தளங்கள் இரண்டு ஆண்டுகளில் 40%-க்கும் அதிகமாக அதிகரித்தன. 2023-ல் மட்டும் 300-க்கும் மேற்பட்ட சுரங்கங்களும், தாதுக்களைப் பிரித்தெடுக்கும் 3,000 குழிகளும் செயல்பட்டன.

சுரங்க முறைகளும் சுற்றுச்சூழல் பாதிப்பும்

மியான்மரில் பரவலாகப் பயன்படுத்தப்படும் பிரித்தெடுக்கும் முறை, நிலத்துக்குள் கரைசலைச் செலுத்தும் முறை (in-situ leaching) ஆகும். இதில், பெரும்பாலும் சீனாவிலிருந்து இறக்குமதி செய்யப்படும் அம்மோனியம் சல்பேட், ஆக்சாலிக் அமிலம் போன்ற ரசாயனங்கள் பூமிக்குள் செலுத்தப்பட்டு, அரிய மண் தாதுக்கள் கரைக்கப்படுகின்றன. இதனால் உருவாகும் நச்சுக் கரைசல் குளங்களில் சேகரிக்கப்பட்டு, பின்னர் அரிய மண் ஆக்சைடுகளாகப் பதப்படுத்தப்படுகிறது. இந்த முறை குறைந்த செலவிலும் திறம்படவும் செய்யக்கூடியது; ஆனால், சுற்றுச்சூழலுக்கு பேரழிவை ஏற்படுத்தும் விலையைக் கொண்டுள்ளது. ரசாயனக் கழிவுகள் கலந்த நீரோட்டத்தால் ஆறுகள் சிவப்பாகின்றன, காடுகள் அழிக்கப்படுகின்றன, பல்லுயிர் வளம் பெருமளவில் சீரழிகிறது. ஆர்சனிக் போன்ற கன உலோகங்கள் கோக், மீகாங் ஆறுகளை மாசுபடுத்துவதால், மியான்மரிலும் கீழ்ப்பகுதியில் உள்ள தாய்லாந்தின் சியாங் ராய் மாகாணத்திலும் வாழும் மக்களின் உடல்நலத்துக்கு கடுமையான ஆபத்து உருவாகியுள்ளது.

கச்சின் மாநிலத்தைச் சேர்ந்த செயற்பாட்டாளர் லாதாவ் காய், அங்குள்ள நிலைமையை இவ்வாறு விவரித்தார்:

ஆறுகள் சிவப்பாக மாறுகின்றன, மீன்கள் செத்து மடிகின்றன, மக்கள் நோய்வாய்ப்படுகிறார்கள். சுரங்க நிறுவனங்களுக்குக் கவலையில்லை; அவர்களுக்கு தாதுக்கள் மட்டுமே வேண்டும்.

நீர் மாசுபாடு, மீன்வளம் மற்றும் பயிர்கள் இழப்பு, தோல் நோய்கள், சுவாசப் பிரச்சினைகள் உள்ளிட்ட உடல்நலக் குறைபாடுகள் அதிகரிப்பதாக உள்ளூர் மக்கள் தெரிவிக்கின்றனர். சுற்றுச்சூழல் அழிவு மிகக் கடுமையாக இருப்பதால், சுரங்கப் பணிகள் கட்டுப்பாடின்றித் தொடர்ந்தால் கச்சின், ஷான் மாநிலங்களின் சில பகுதிகள் வாழத் தகுதியற்றவையாக மாறக்கூடும் என்று நிபுணர்கள் எச்சரிக்கின்றனர்.

சுரங்கங்களைக் கட்டுப்படுத்துவது யார்? ஆயுதக் குழுக்கள், கிளர்ச்சியாளர்கள், நிழல் பொருளாதாரம்

மியான்மரில் அரிய மண் சுரங்கப் பெருக்கம் சுற்றுச்சூழல் பேரழிவு மட்டுமல்ல; அது மோதலுக்கும் ஊழலுக்கும் தீனிபோடுகிறது. சுரங்கத் தளங்களைக் கட்டுப்படுத்துவது, ராணுவ ஆட்சி நிர்வாகத்துக்கும் பல்வேறு இன ஆயுதக் குழுக்களுக்கும் முக்கிய வருவாய் ஆதாரமாக உள்ளது. 2021 புரட்சிக்குப் பிறகு, ராணுவ ஆதரவு பெற்ற ஆயுதக் குழுக்கள் ஆரம்பத்தில் இந்த வர்த்தகத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்தின. ஆனால், 2024 இறுதியில், நீண்டகால எதிர்ப்புக் குழுவான கச்சின் விடுதலை அமைப்பு/ராணுவம் (KIO/A), கச்சின் மாநிலத்தின் முக்கிய சுரங்கப் பகுதிகளைக் கைப்பற்றியது. ஷான் மாநிலத்தில், பெய்ஜிங்குடன் நெருங்கிய உறவுகளைக் கொண்ட சக்திவாய்ந்த ஐக்கிய வா மாநில ராணுவம் (UWSA), புதிய சுரங்கப் பணிகளுக்குப் பாதுகாப்பளிப்பதுடன் சீனாவுக்கான ஏற்றுமதி வழிகளையும் கட்டுப்படுத்துகிறது.

சீன நிறுவனங்கள் பெரும்பாலும் உள்ளூர் இடைத்தரகர்கள் மூலமாகவோ, இந்த ஆயுதக் குழுக்களுடன் கூட்டு முயற்சிகள் மூலமாகவோ செயல்படுகின்றன. கனிம வளம் நிறைந்த நிலங்களுக்கான அணுகலைப் பெறுவதற்காக அவை வரி அல்லது பாதுகாப்புக் கட்டணம் செலுத்துகின்றன. இதன் விளைவாக, வருவாய் போர்த் தலைவர்கள், ஆயுதக் குழுக்கள், வெளிநாட்டு முதலீட்டாளர்களிடம் செல்லும் நிழல் பொருளாதாரம் உருவாகியுள்ளது; சுற்றுச்சூழல் மற்றும் சமூகப் பாதிப்புகளின் சுமையை உள்ளூர் சமூகங்கள் சுமக்கின்றன. The New York Times செய்தி வெளியிட்டதுபோல், “போர்க் குழப்பத்தில், சீன நிறுவனங்கள் நிலப்பரப்பைச் சீரழித்து தாதுக்களை வெட்டி எடுப்பதைத் தடுக்க எதுவுமில்லை; அவை இறுதியில் சீனாவுக்குச் செல்கின்றன.”

சமூகப் பாதிப்புகள்: இடம்பெயர்வு, குற்றச்செயல்கள், சுரண்டல்

அரிய மண் சுரங்கப் போட்டி மியான்மரின் எல்லைப் பகுதிகளில் சமூகப் பிரச்சினைகள் பெருகச் செய்துள்ளது. பழங்குடி சமூகங்கள் தங்கள் மூதாதையர் நிலங்களிலிருந்து இடம்பெயர்க்கப்பட்டுள்ளன; பாரம்பரிய விவசாயப் பகுதிகள் நச்சுச் சுரங்க மண்டலங்களாக மாற்றப்பட்டுள்ளன; போதைப்பொருள் பயன்பாடு, குற்றச்செயல்கள் போன்ற சமூகச் சீர்கேடுகளும் அதிகரித்துள்ளன. கட்டாய இடம்பெயர்வுகள், தொழிலாளர் உரிமை மீறல்கள், கலாசாரப் பாரம்பரியத் தளங்கள் அழிப்பு உள்ளிட்ட பல மீறல்களை வர்த்தகம் மற்றும் மனித உரிமைகள் வள மையம் ஆவணப்படுத்தியுள்ளது. கண்காணிப்பும் பொறுப்பேற்பும் மிகக் குறைவாக இருப்பதால், இந்த மீறல்கள் தொடர்ந்து கட்டுப்பாடின்றி நடைபெறுகின்றன.

பிராந்திய மற்றும் உலகளாவிய விளைவுகள்: எல்லை கடந்த மாசுபாடு

மியான்மரின் அரிய மண் சுரங்கப் பணிகளால் ஏற்படும் சுற்றுச்சூழல் பாதிப்பு எல்லையில் நின்றுவிடுவதில்லை. ரசாயனக் கழிவுகள் கலந்த நீரோட்டமும் கன உலோக மாசுபாடும் தாய்லாந்தின் சியாங் ராய் மாகாணத்துக்குள் பாய்ந்து, கோக் மற்றும் சாய் ஆறுகளை மாசுபடுத்தி, லட்சக்கணக்கான மக்களின் உடல்நலத்துக்கு அச்சுறுத்தலாக உள்ளன. இண்டர்நேஷனல் ரிவர்ஸ் அமைப்பின் தென்கிழக்கு ஆசியப் பிரசாரங்களுக்கான இயக்குநர் பியான்போர்ன் டீட்ஸ் எச்சரித்தார்:

தாய்லாந்து இதுவரை எதிர்கொண்ட எல்லை கடந்த மாசுபாட்டு நெருக்கடிகளில் இதுவே மிகப் பெரியது. சுரங்கப் பணிகளை நிறுத்துவதே ஒரே தீர்வு.

கன உலோகங்களால் மாசுபட்ட ஆறுகளை மீட்டெடுப்பது மிகவும் கடினமானதும் நீண்டகாலம் எடுப்பதுமான பணியாகும். மீன்பிடித்தல், நெல் சாகுபடி போன்ற பாரம்பரிய வாழ்வாதாரங்கள் ஏற்கெனவே பாதிக்கப்பட்டுள்ளன. மாசுபட்ட அரிசி உணவு விநியோகத்தில் கலந்துவிடக்கூடும் என்ற அச்சமும் நிலவுகிறது. இந்த நெருக்கடிக்குத் தீர்வுகாண மியான்மர், சீனாவுடன் அவசர தூதரக நடவடிக்கை எடுக்க வேண்டும் என்ற கோரிக்கைகள் எழுந்துள்ள நிலையில், தாய்லாந்து அரசு மெதுவாகவே செயல்பட்டுள்ளது.

ஏன் மியான்மர்? மாசுபாட்டை வெளியே மாற்றுவதன் பொருளாதாரம்

அரிய மண் சுரங்கப் பணிகளை மியான்மருக்கு மாற்ற சீனா எடுத்த முடிவுக்குப் பொருளாதாரமும் சுற்றுச்சூழல் கொள்கையும் காரணங்களாக உள்ளன. தளர்வான விதிமுறைகளும் குறைந்தபட்சக் கண்காணிப்பும் இருப்பதால், மியான்மரில் கனரக அரிய மண் தனிமங்களை உற்பத்தி செய்வதற்கான செலவு சீனாவை விட ஏழு மடங்கு வரை குறைவு. விநியோகச் சங்கிலியின் மிக மாசுபடுத்தும் பணிகளை வெளியே மாற்றுவதன் மூலம், உள்நாட்டு மாசுபாட்டைக் குறைத்துக்கொண்டே அரிய மண் பதப்படுத்துதல், உற்பத்தித் துறைகளில் தனது ஆதிக்கத்தை சீனா தக்கவைத்துக்கொள்ள முடிகிறது. இதற்கிடையில், சுத்திகரிப்பு மற்றும் காந்த உற்பத்தி போன்ற கூடுதல் மதிப்பை உருவாக்கும் கட்டங்கள் சீனாவின் உறுதியான கட்டுப்பாட்டிலேயே உள்ளன.

தீவிர சுரங்கப் பணிகள் நடைபெறுகின்றபோதிலும், உலகின் முதன்மையான அரிய மண் இருப்பு நாடுகளின் பட்டியலில் மியான்மர் இடம்பெறவில்லை. ஆரம்பகட்டப் பிரித்தெடுப்புக்கான இடைநிலைத் தளமாகவே அது பெரும்பாலும் செயல்படுகிறது; கனிமங்கள் மேலதிகப் பதப்படுத்தலுக்காக சீனாவுக்கு அனுப்பப்படுகின்றன. இந்த ஏற்பாடு, சுற்றுச்சூழல் செலவுகளைப் பிறர்மீது தள்ளிவிட்டு, பொருளாதார மற்றும் உத்திசார் பலன்களைச் சீனா பெற்றுக்கொள்ள வழிவகுக்கிறது.

விநியோகச் சங்கிலி அபாயங்களும் உலகளாவிய நடவடிக்கைகளும்

மியான்மரின் அரிய மண் தனிமங்களை உலகம் சார்ந்திருப்பது, மோதல், அரசியல் நிலையற்ற தன்மை, சுற்றுச்சூழல் பேரழிவு ஆகியவற்றால் பாதிக்கப்படக்கூடிய நலிவான விநியோகச் சங்கிலியை உருவாக்கியுள்ளது. 2024 இறுதியில் KIO/A சுரங்கப் பகுதிகளைக் கைப்பற்றியது போன்ற மியான்மர் நிகழ்வுகளால் அரிய மண் தனிமங்களின் விலைகள் உயர்ந்ததுடன், ஒரே விநியோக மூலத்தை அளவுக்கு அதிகமாகச் சார்ந்திருப்பதன் அபாயங்களும் வெளிப்பட்டன. முக்கிய வாகன உற்பத்தியாளர்கள், காற்றாலை உற்பத்தியாளர்கள் உள்ளிட்ட மேற்கத்திய நிறுவனங்கள், தங்களின் விநியோகச் சங்கிலிகளில் உள்ள நெறிமுறை மற்றும் சுற்றுச்சூழல் அபாயங்கள் குறித்து அதிகரித்த கவலை கொண்டுள்ளன.

லாவோஸ், மலேசியா, ஆஸ்திரேலியா, அமெரிக்கா ஆகிய நாடுகளில் மாற்று அரிய மண் மூலங்களை உருவாக்கும் முயற்சிகள் நடைபெற்று வருகின்றன. ஆனால், இந்தத் திட்டங்கள் குறிப்பிடத்தக்க தொழில்நுட்ப, பொருளாதார, ஒழுங்குமுறைச் சவால்களை எதிர்கொள்கின்றன. அரிய மண் மறுசுழற்சி இன்னும் குறைவாகவே உள்ளது; மறுசுழற்சி செய்யப்படும் பொருட்களில் பெரும்பகுதி, பயன்பாட்டுக் காலம் முடிந்த பொருட்களிலிருந்து அல்லாமல் உற்பத்திக் கழிவுகளிலிருந்தே கிடைக்கிறது. இதனால், மியான்மரிலிருந்து பெறப்படும் அரிய மண் தனிமங்கள் உலகளாவிய விநியோகச் சங்கிலிகளில் நுழையும் அபாயம் தொடர்ந்து அதிகமாக உள்ளது.

சீர்திருத்தத்துக்கும் சர்வதேச நடவடிக்கைக்கும் கோரிக்கை

முறையான பாதுகாப்பு நடவடிக்கைகள் நடைமுறைக்கு வரும் வரை, மியான்மரில் கட்டுப்பாடற்ற சுரங்கப் பணிகளை நிறுத்த வேண்டும் என்று சுற்றுச்சூழல் குழுக்களும் செயற்பாட்டாளர்களும் கோருகின்றனர். அவர்களின் பரிந்துரைகள்:

• பொறுப்புடனும் வெளிப்படைத்தன்மையுடனும் கூடிய விநியோகச் சங்கிலிகளை உருவாக்குதல்
• அரிய மண் தனிமங்களைப் பெறும் நிறுவனங்கள் உரிய கவனத்துடன் செயல்படுவதற்கான தேவைகளை அமல்படுத்துதல்
• கனரக அரிய மண் தனிமங்களைச் சார்ந்திருப்பதைக் குறைக்க, மறுசுழற்சி மற்றும் மாற்றுத் தொழில்நுட்பங்களில் முதலீடு செய்தல்
• சுற்றுச்சூழல் அழிவிலும் மனித உரிமை மீறல்களிலும் ஈடுபடும் நிறுவனங்கள் மீது இலக்கு வைக்கப்பட்ட தடைகளை விதித்தல்

உறுதியான நடவடிக்கை எடுக்கப்படாவிட்டால், தொடர்ந்து நடைபெறும் சுரங்கப் பணிகள் மியான்மரின் சுற்றுச்சூழலையும் சமூகங்களையும் மேலும் சீரழித்து, மாசடைந்த, வாழத் தகுதியற்ற நிலத்தை விட்டுச்செல்வதுடன், மோதல்களையும் தீவிரப்படுத்தும்.

சுருக்கமாக

• பலவீனமான நிர்வாகத்தையும் நீடிக்கும் மோதலையும் பயன்படுத்தி, மாசுபாட்டை ஏற்படுத்தும் அரிய மண் சுரங்கப் பணிகளில் பெரும்பகுதியை சீனா மியான்மருக்கு மாற்றியுள்ளது.
• பசுமைத் தொழில்நுட்பங்களுக்கும் மேம்பட்ட ராணுவ அமைப்புகளுக்கும் இன்றியமையாத உலகின் கனரக அரிய மண் தனிமங்களில் பெரும்பகுதியை இப்போது மியான்மர் வழங்குகிறது.
• பிரித்தெடுக்கும் செயல்முறை சுற்றுச்சூழலைச் சீரழித்து, கடுமையான மாசுபாடு, உடல்நலப் பிரச்சினைகள், தாய்லாந்துக்குப் பரவும் எல்லை கடந்த மாசுபாடு ஆகியவற்றை ஏற்படுத்துகிறது.
• சுரங்கத் தளங்களைக் கட்டுப்படுத்துவது, ராணுவ ஆட்சி நிர்வாகத்துக்கும் இன ஆயுதக் குழுக்களுக்கும் முக்கிய வருவாய் ஆதாரமாக இருந்து, மோதலுக்கும் ஊழலுக்கும் தீனிபோடுகிறது.
• அரிய மண் பதப்படுத்துதலில் சீனாவின் ஆதிக்கம் உலக வர்த்தகத்தில் அதற்குக் கணிசமான செல்வாக்கை வழங்குகிறது; அதேவேளையில், விநியோகச் சங்கிலி அபாயங்களுக்கு உலகை ஆளாக்குகிறது.
• மாற்று மூலங்களையும் பொறுப்பான விநியோகச் சங்கிலிகளையும் உருவாக்கும் முயற்சிகள் நடைபெறுகின்றன; ஆனால் முன்னேற்றம் மெதுவாக உள்ளது.
• அவசர சீர்திருத்தங்கள் இல்லாவிட்டால், மியான்மரின் அரிய மண் சுரங்கப் பெருக்கம் சுற்றுச்சூழல் அழிவையும் சமூகக் கொந்தளிப்பையும் விட்டுச்செல்லும் என்று செயற்பாட்டாளர்களும் நிபுணர்களும் எச்சரிக்கின்றனர்.