ஷி ஜின்பிங்கின் திபெத்துக்கான அரிய பயணம்: அதிகாரம், அடையாளம், தலாய் லாமாவின் மரபுக்கான போராட்டம்

ஷி ஜின்பிங்கின் திபெத் பயணம்: அதிகார வெளிப்பாடும் உலகுக்கு விடுக்கப்பட்ட செய்தியும்

சீன அதிபர் ஷி ஜின்பிங், 2025 ஆகஸ்ட் 21 அன்று திபெத்தின் தலைநகரான லாசாவுக்கு அரிதான, மிகுந்த அடையாள முக்கியத்துவம் கொண்ட பயணத்தை மேற்கொண்டார். திபெத் தன்னாட்சிப் பகுதி நிறுவப்பட்டதன் 60ஆம் ஆண்டு நிறைவைக் குறிக்கும் வகையில் இந்தப் பயணம் அமைந்தது. உள்ளூர் அதிகாரிகள், ராணுவத்தினர், பள்ளி மாணவர்கள், பாரம்பரிய உடையணிந்த திபெத்தியர்கள் என 20,000 பேர் திரண்டிருந்தனர். அவர்கள் அனைவரும் ஷியின் பிரம்மாண்ட உருவப்படத்தின் கீழ் கூடியிருந்தனர். அதிபரான பிறகு ஷி திபெத்துக்குச் செல்வது இது இரண்டாவது முறையே. இந்தப் பயணத்தின் அரசியல் முக்கியத்துவத்தையும், உள்நாட்டுக்கும் சர்வதேச அளவிலும் பெய்ஜிங் விடுக்க நினைத்த செய்தியையும் இது அடிக்கோடிட்டுக் காட்டியது.

திபெத்திய பௌத்தத்தின் எதிர்காலம் குறித்த பதற்றம் அதிகரித்துள்ள சூழலிலும், தற்போது 90 வயதாகி இந்தியாவில் நாடுகடத்தப்பட்ட நிலையில் வாழும் 14வது தலாய் லாமாவுக்குப் பின் யார் வருவார் என்ற கேள்வி எழுந்துள்ள நேரத்திலும் ஷியின் பயணம் அமைந்துள்ளது. வாரிசுத் தேர்வு நடைமுறையைக் கட்டுப்படுத்த வேண்டும் என்ற சீன அரசின் வலியுறுத்தல், திபெத்திய மதத் தலைவர்களுடனும் உலகெங்கும் உள்ள திபெத்தியப் புலம்பெயர் சமூகத்துடனும் மோதல் ஏற்படக்கூடிய சூழலை உருவாக்கியுள்ளது. உலகின் மிகப்பெரிய நீர்மின் அணையாக அமையவுள்ள திட்டம் உள்ளிட்ட முக்கிய உள்கட்டமைப்புப் பணிகள் அப்பகுதியில் நடைபெறும் வேளையிலும் இந்தப் பயணம் இடம்பெற்றுள்ளது. இது சீனாவுக்கு திபெத் எந்த அளவுக்கு மூலோபாய முக்கியத்துவம் வாய்ந்தது என்பதை மேலும் எடுத்துக்காட்டுகிறது.

திபெத் ஏன் முக்கியம்: வரலாறு, அடையாளம், புவிசார் அரசியல்

சீனாவின் மேற்கு எல்லையில் அமைந்துள்ள பரந்த, உயரமான திபெத் பகுதி, தேசிய அடையாளம், மதச் சுதந்திரம், புவிசார் அரசியல் போட்டி ஆகிய விவகாரங்களில் நீண்டகாலமாகப் பதற்ற மையமாக இருந்து வருகிறது. திபெத் பல நூற்றாண்டுகளாகச் சீனாவின் ஒரு பகுதியாக இருந்ததாக பெய்ஜிங் கூறுகிறது. ஆனால், அந்தக் காலத்தின் பெரும்பகுதியில் தலாய் லாமாவை மையமாகக் கொண்ட பௌத்த இறையாட்சியின் கீழ் திபெத்தியர்கள் அடிப்படையில் சுதந்திரமாக இருந்ததாக அவர்களில் பலர் கருதுகின்றனர்.

1951ஆம் ஆண்டு கம்யூனிஸ்ட் படைகள் திபெத்தை ஆக்கிரமித்தன. 1959ஆம் ஆண்டு தோல்வியடைந்த கிளர்ச்சிக்குப் பிறகு தலாய் லாமா இந்தியாவுக்குத் தப்பிச் சென்று, அங்கு நாடுகடந்த அரசை நிறுவினார். 1965ஆம் ஆண்டு சீனா திபெத் தன்னாட்சிப் பகுதியை அதிகாரபூர்வமாக நிறுவி, இனச் சிறுபான்மையினருக்கு அதிக தன்னாட்சி வழங்குவதாக உறுதியளித்தது. ஆனால் நடைமுறையில், பல தசாப்தங்களாக அரசியல் ஒடுக்குமுறை, பண்பாட்டு ஒருங்கிணைப்பு, பொருளாதார மாற்றம் ஆகியவை தொடர்ந்துள்ளன. இப்பகுதி வெளிநாட்டு ஊடகவியலாளர்களுக்கும் பயணிகளுக்கும் பெரும்பாலும் மூடப்பட்டே உள்ளது. இந்தியாவுடனான அதன் எல்லையும் தொடர்ந்து ராணுவப் பதற்றத்துக்கான காரணமாக இருந்து வருகிறது.

பெய்ஜிங்கைப் பொறுத்தவரை, திபெத் என்பது பிராந்திய ஒருமைப்பாட்டின் விவகாரம் மட்டுமல்ல; மூலோபாயச் சொத்தும் ஆகும். இப்பகுதி இந்தியாவுடன் எல்லையைப் பகிர்கிறது, ஏராளமான இயற்கை வளங்களைக் கொண்டுள்ளது, மேலும் தெற்காசியா மற்றும் தென்கிழக்காசியாவுக்குப் பாயும் முக்கிய ஆறுகளின் பிறப்பிடமாகவும் உள்ளது. சமீபத்திய ஆண்டுகளில் ஹான் சீனர்களின் பெருமளவிலான குடியேற்றம், ராணுவ மற்றும் குடிமைப் பயன்பாட்டு உள்கட்டமைப்பு கட்டுமானம், யார்லுங் சாங்போ ஆற்றின் மீது மோட்டுவோ நீர்மின் நிலையம் போன்ற பெருந்திட்டங்களின் தொடக்கம் ஆகியவை நிகழ்ந்துள்ளன. இந்த நடவடிக்கைகள், குறிப்பாக இந்தியா மற்றும் வங்கதேசம் உள்ளிட்ட அண்டை நாடுகளில், நீர் பாதுகாப்பு மற்றும் பிராந்திய நிலைத்தன்மை குறித்த கவலைகளை ஏற்படுத்தியுள்ளன.

ஷி ஜின்பிங்கின் செய்தி: ஒற்றுமை, நிலைத்தன்மை, திபெத்திய பௌத்தத்தின் “சீனமயமாக்கல்”

தனது பயணத்தின்போது, திபெத்திய மூத்த அதிகாரிகளிடம் உரையாற்றிய ஷி ஜின்பிங், இப்பகுதிக்கான நான்கு முன்னுரிமைகளை வலியுறுத்தினார்: அரசியல் நிலைத்தன்மை, சமூக நிலைத்தன்மை, இன ஒற்றுமை, மத நல்லிணக்கம். “பிரிவினைவாதத்துக்கு எதிரான தீவிரப் போராட்டத்தை” முன்னெடுத்ததற்காக உள்ளூர் அதிகாரிகளைப் பாராட்டினார். இது சீன ஆட்சிக்கு எதிரான திபெத்திய எதிர்ப்பின் பல தசாப்தங்களைக் குறிக்கிறது. திபெத்திய பௌத்தம் சோசலிசச் சமூகத்துக்கு ஏற்றவாறு தொடர்ந்து மாற்றியமைக்கப்பட வேண்டும் என்றும் அவர் அழைப்பு விடுத்தார்.

கம்யூனிஸ்ட் கட்சியின் முன்னேற்றம் மற்றும் ஒற்றுமை குறித்த கதையாடலை வலுப்படுத்தும் வகையில் ஷியின் கருத்துகள் கவனமாக வடிவமைக்கப்பட்டிருந்தன. “ஒற்றுமையான, வளமான, நாகரிகமான, நல்லிணக்கமான, அழகான நவீன சோசலிச திபெத்தை” உருவாக்குமாறு அவர் அழைப்பு விடுத்தார். மாண்டரின் சீன மொழியைப் பரவலாக்கவும், நாட்டின் பிற பகுதிகளுடன் திபெத்தை ஒருங்கிணைக்கவும் வலியுறுத்தினார். குறிப்பிடத்தக்க வகையில், அவர் தலாய் லாமாவின் பெயரைச் சொல்லவில்லை. ஆனால் மத விவகாரங்கள் குறித்த அவரது கருத்துகள், நாடுகடத்தப்பட்ட ஆன்மிகத் தலைவருக்கும் அவரைப் பின்பற்றுவோருக்கும் மறைமுகமாக விடுக்கப்பட்ட செய்தியாகப் பரவலாகப் பொருள்கொள்ளப்பட்டன.

மதத்தின் சீனமயமாக்கல்: இதன் பொருள் என்ன?

ஆட்சிக்கு வந்ததிலிருந்து, சீனாவில் உள்ள அனைத்து மதங்களையும் “சீனமயமாக்கும்” கொள்கையை ஷி முன்னெடுத்து வருகிறார். அதாவது, மத நடைமுறைகளும் அமைப்புகளும் கம்யூனிஸ்ட் கட்சியின் கொள்கைகள் மற்றும் மதிப்புகளுக்கு ஏற்ப மாற வேண்டும். திபெத்தில், மடாலயங்கள் மீதான கடுமையான கட்டுப்பாடு, துறவிகள் மற்றும் கன்னியாஸ்திரிகள் மீதான கண்காணிப்பு அதிகரிப்பு, திபெத்திய பௌத்தத்தை சோசலிச மதிப்புகளுடன் ஒத்துப்போகச் செய்யும் முயற்சிகள் ஆகியவை இதன் விளைவுகளாக உள்ளன. மாண்டரின் மொழியே முதன்மையான பயிற்றுமொழியாக இருக்கும் அரசுப் பள்ளி விடுதிகளுக்கு திபெத்தியக் குழந்தைகளை அனுப்புவதும், அரசின் ஒப்புதல் இல்லாத மத நடவடிக்கைகளைக் கட்டுப்படுத்துவதும் இந்தக் கொள்கைகளில் அடங்கும்.

உரிமைக் குழுக்களும் நாடுகடத்தப்பட்ட திபெத்தியர்களும் கூறுவதன்படி, இந்த நடவடிக்கைகள் திபெத்திய பண்பாட்டு மற்றும் மத அடையாளத்தைச் சிதைக்கின்றன. உதாரணமாக, சிச்சுவான் மாகாணத்தில் உள்ள துறவிகள் தொடர்ச்சியான ஒடுக்குமுறை மற்றும் துன்புறுத்தல் குறித்து தெரிவித்துள்ளனர். அதேவேளை, சீனாவின் ஏழ்மையான பகுதிகளில் ஒன்றான இங்கு தனது கொள்கைகள் வாழ்க்கைத் தரத்தை மேம்படுத்தி நிலைத்தன்மையைக் கொண்டுவந்துள்ளதாக பெய்ஜிங் வலியுறுத்துகிறது.

தலாய் லாமாவின் வாரிசு: உருவாகிவரும் மோதல்

தலாய் லாமாவுக்குப் பின் யார் வருவார் என்ற கேள்வியே பெய்ஜிங்குக்கும் திபெத்திய சமூகத்துக்கும் இடையிலான தற்போதைய பதற்றத்தின் மையமாக உள்ளது. தலாய் லாமா மறைந்த பிறகு புதிய உடலில் மறுபிறவி எடுப்பார் என்று திபெத்திய பௌத்தர்கள் நம்புகின்றனர். பாரம்பரியமாக, மூத்த துறவிகளும் தலாய் லாமாவின் அலுவலகமும் இந்த நடைமுறையை மேற்பார்வையிடுகின்றன. எனினும், அடுத்த தலாய் லாமாவை அங்கீகரிக்கும் அதிகாரம் தனக்கே உண்டு என்று சீனாவின் அதிகாரபூர்வமாக நாத்திகக் கொள்கை கொண்ட கம்யூனிஸ்ட் கட்சி வலியுறுத்துகிறது. இதனால், திபெத்திய மதத் தலைவர்கள் தேர்ந்தெடுக்கும் தலாய் லாமாவுக்கும் பெய்ஜிங் நியமிக்கும் ஒருவருக்கும் இடையே பிளவு ஏற்படக்கூடும்.

ஷியின் பயணத்துக்கு இரண்டு மாதங்களுக்கு முன்பு, தனது வாரிசைத் தேர்ந்தெடுப்பது தனது அலுவலகமே தவிர சீனா அல்ல என்றும், அந்த நடைமுறை சீனக் கட்டுப்பாட்டுக்கு வெளியே நடைபெறும் என்றும் தலாய் லாமா மீண்டும் வலியுறுத்தினார். இந்த ஆண்டின் தொடக்கத்தில் வெளியான நினைவுக் குறிப்பில், தனது மறுபிறவி “சீனாவுக்கு வெளியே உள்ள சுதந்திரமான உலகில்” பிறக்கும் என்று அவர் தெரிவித்தார். பெய்ஜிங் தேர்ந்தெடுக்கும் எந்த வேட்பாளரையும் நிராகரிக்குமாறு தமது ஆதரவாளர்களிடம் அவர் கேட்டுக்கொண்டார். இந்த அறிவிப்பு இரு தரப்புக்கும் இடையிலான பந்தயத்தின் முக்கியத்துவத்தை அதிகரித்துள்ளது. திபெத்திய பௌத்தத்தின் எதிர்காலத்தில் போட்டி தலாய் லாமாக்கள் உருவாகக்கூடும் என்ற அச்சமும் நிலவுகிறது.

இந்த வாரிசுத் தேர்வு ஏன் முக்கியம்?

தலாய் லாமாவின் வாரிசுத் தேர்வு என்பது மத விவகாரம் மட்டுமல்ல; திபெத்தின் ஆன்மிக மற்றும் பண்பாட்டு எதிர்காலத்தைக் கட்டுப்படுத்துவதற்கான அடையாளப் போர்க்களமும் ஆகும். லண்டனில் உள்ள ஓரியண்டல் மற்றும் ஆப்பிரிக்க ஆய்வுகள் பள்ளியின் திபெத் ஆய்வாளரான ராபர்ட் பார்னெட் விளக்கியதாவது: “தலாய் லாமாவின் வாரிசுத் தேர்வு என்பது, திபெத்தை யார் ஆள்கிறார்கள் என்ற அடிப்படைக் கூற்றை முன்வைக்கக் கட்சிக்கு வாய்ப்பளிக்கும் ஓர் அடையாளப் போர்க்களமும் வாய்ப்புமாகும்.” பெய்ஜிங்கைப் பொறுத்தவரை, வாரிசுத் தேர்வைக் கட்டுப்படுத்துவது அதன் ஆட்சியை நியாயப்படுத்தவும், நாடுகடத்தப்பட்ட திபெத்திய சமூகத்தின் செல்வாக்கைக் குறைக்கவும் ஒரு வழியாகும். திபெத்தியர்களுக்கு, தங்கள் மத மரபுகளைப் பாதுகாத்து ஒருங்கிணைப்பை எதிர்க்கும் திறனுக்கான சோதனையாக இது அமைகிறது.

திபெத்தியப் பிரதிநிதிகளும் செயற்பாட்டாளர்களும் பெய்ஜிங்கின் திட்டங்களை நிராகரித்துள்ளனர். திபெத் தன்னாட்சிப் பகுதியின் ஆண்டு நிறைவு, சீனாவின் “காலனிய ஆக்கிரமிப்பு” என்று அவர்கள் அழைப்பதை நினைவூட்டுவதாகக் கருதுகின்றனர். திபெத் செயல் நிறுவனத்தின் ஆசியத் திட்ட மேலாளரும் திபெத்தின் நாடுகடந்த நாடாளுமன்ற உறுப்பினருமான டோர்ஜீ செடன் கூறியதாவது:

சீன மக்கள் குடியரசு திபெத் தன்னாட்சிப் பகுதியை உருவாக்கியதன் ஆண்டு நிறைவு திபெத்தியர்களுக்கு கொண்டாட்டத்துக்கான காரணம் அல்ல; மாறாக, சீனாவின் காலனிய ஆக்கிரமிப்பை நினைவூட்டும் வேதனையான நினைவாகும். சீனாவின் மிகப் பெரிய சவால்களில் ஒன்றாக திபெத் நீடிக்கிறது. தலாய் லாமாவுக்கான பெய்ஜிங்கின் திணிக்கப்பட்ட வாரிசுத் திட்டத்தை திபெத்தியர்கள் ஒருபோதும் ஏற்கமாட்டார்கள்.

வளர்ச்சி, உள்கட்டமைப்பு, சுற்றுச்சூழல் கவலைகள்

திபெத்தின் பொருளாதார வளர்ச்சி மற்றும் உள்கட்டமைப்பில் பெய்ஜிங் செலுத்தும் கவனத்தையும் ஷியின் பயணம் எடுத்துக்காட்டியது. யார்லுங் சாங்போ ஆற்றின் மீது மோட்டுவோ நீர்மின் நிலையம் கட்டப்படுவது, இப்பகுதியில் சீனாவின் லட்சியத் திட்டங்களின் மையமாக உள்ளது. கட்டி முடிக்கப்பட்டால், த்ரீ கோர்ஜஸ் அணையைவிடப் பெரியதாகி, உலகின் மிகப்பெரிய அணையாக இது அமையும். மேலும், அதைவிட மூன்று மடங்கு அதிக ஆற்றலை உற்பத்தி செய்யும் என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. இந்தத் திட்டம் உள்ளூர் வளத்தைப் பெருக்கி, சீனாவின் கரிம உமிழ்வைக் குறைக்கும் இலக்குகளுக்கு உதவும் என பெய்ஜிங் கூறுகிறது. ஆனால், நீர் மற்றும் விவசாயத்துக்காக ஆற்றின் கீழ்ப்பகுதி நீரோட்டத்தைச் சார்ந்திருக்கும் இந்தியா, வங்கதேசம் ஆகிய நாடுகளில் இது அச்சத்தை ஏற்படுத்தியுள்ளது.

அணைத் திட்டத்துடன் கூடுதலாக, பெரிய இனச் சிறுபான்மை மக்கள் தொகையைக் கொண்ட மற்றொரு அமைதியற்ற பகுதியான திபெத்தையும் சின்ஜியாங்கையும் இணைக்கும் ரயில் பாதை அமைக்கவும் சீனா திட்டமிட்டுள்ளது. திபெத்தை சீனாவின் பிற பகுதிகளுடன் நெருக்கமாக ஒருங்கிணைக்கவும், வளங்களை அகழ்ந்தெடுப்பதை எளிதாக்கவும், எல்லைப் பாதுகாப்பை வலுப்படுத்தவும் மேற்கொள்ளப்படும் விரிவான உத்தியின் ஒரு பகுதியாக இந்தத் திட்டங்கள் உள்ளன. எனினும், இத்தகைய வளர்ச்சி பெரும்பாலும் உள்ளூர் சமூகங்களுக்கும் சுற்றுச்சூழலுக்கும் பாதிப்பை ஏற்படுத்துவதுடன், திபெத்தியர்களின் தேவைகளைப் பூர்த்திசெய்வதற்குப் பதிலாக பெய்ஜிங்கின் கட்டுப்பாட்டை வலுப்படுத்துவதாக விமர்சகர்கள் வாதிடுகின்றனர்.

எல்லைப் பதற்றமும் பிராந்தியப் போட்டிகளும்

இந்திய எல்லையில் திபெத் அமைந்திருப்பது, அதை ராணுவ மற்றும் தூதரகப் பதற்றங்களின் மையமாக்கியுள்ளது. சமீபத்திய ஆண்டுகளில், சர்ச்சைக்குரிய எல்லைப் பகுதியில் சீன, இந்தியப் படைகள் மோதியுள்ளன. இரு தரப்பும் அப்பகுதியில் உள்கட்டமைப்பு மேம்பாட்டைத் தீவிரப்படுத்தியுள்ளன. ஷியின் பயணத்தின்போது, 2020ஆம் ஆண்டு உயிரிழப்புகளை ஏற்படுத்திய எல்லை மோதலுக்குப் பிறகு உறவுகளை மீண்டும் கட்டியெழுப்புவது குறித்து பேச்சுவார்த்தை நடத்த சீன வெளியுறவு அமைச்சர் வாங் யீ இந்தியா சென்றிருந்தார். இந்த இரு பயணங்களும் ஒரே நேரத்தில் அமைந்தது, தனது மேற்கு எல்லையைப் பாதுகாப்பதற்கும் அண்டை நாடுகளுடனான உறவுகளை நிர்வகிப்பதற்கும் பெய்ஜிங் அளிக்கும் முக்கியத்துவத்தை எடுத்துக்காட்டுகிறது.

மனித உரிமைகள், பண்பாட்டுப் பாதுகாப்பு, கட்டுப்பாட்டின் வரம்புகள்

முன்னேற்றம் மற்றும் நிலைத்தன்மை குறித்த பெய்ஜிங்கின் கூற்றுகள் இருந்தபோதிலும், சீனாவில் மிகக் கடுமையான கட்டுப்பாட்டுக்கு உட்பட்ட பகுதிகளில் ஒன்றாகத் திபெத் தொடர்கிறது. கருத்துச் சுதந்திரம், மத வழிபாடு, பண்பாட்டு நடவடிக்கைகள் ஆகியவற்றின் மீது பரவலான கட்டுப்பாடுகள் இருப்பதை மனித உரிமை அமைப்புகள் ஆவணப்படுத்தியுள்ளன. ஹான் சீனர்களின் குடியேற்றம், மாண்டரின் மொழி வழிப் பள்ளி விடுதிகளுக்கு திபெத்தியக் குழந்தைகளை அனுப்புவது, கம்யூனிஸ்ட் கட்சியின் அதிகாரத்துடன் ஒத்துப்போகாத நடவடிக்கைகளை ஒடுக்குவது ஆகியவை திபெத்தியர்களிடையே பண்பாடு சிதைந்து வருவதாகும் உணர்வை வலுப்படுத்தியுள்ளன.

2008ஆம் ஆண்டு போராட்டங்களுக்கும் அதைத் தொடர்ந்து நடந்த ஒடுக்குமுறைக்கும் பிறகு, திபெத்தில் ஒடுக்குமுறை மேலும் திட்டமிட்ட வகையில் நடைபெறத் தொடங்கியது. கண்காணிப்பு, காவல் நடவடிக்கைகள், இனச் சிறுபான்மையினரை ஒருங்கிணைக்கும் முயற்சிகள் அதிகரித்தன. பிரிவினைவாதத்தைத் தடுப்பதற்கும் ஒழுங்கைப் பேணுவதற்கும் இந்த நடவடிக்கைகள் அவசியம் என சீன அரசு வாதிடுகிறது. ஆனால், திபெத்திய மக்களின் “மனங்களையும் ஆதரவையும்” பெறுவதில் பெய்ஜிங் தோல்வியடைந்ததற்கான சான்றாகவே விமர்சகர்கள் இதைக் கருதுகின்றனர். நாடுகடத்தப்பட்ட தலாய் லாமாவின் அலுவலக அதிகாரி ஒருவர் கூறியதாவது:

சீனா இப்போது தற்காப்பு நிலைக்குத் தள்ளப்பட்டுள்ளது. தலாய் லாமா, தனது பதவிக்கான வாரிசு பாரம்பரிய முறையில் தேர்ந்தெடுக்கப்படுவார் என்று வலியுறுத்தியதைத் தொடர்ந்து, திபெத்தின் மீதான தனது ஆக்கிரமிப்பை நியாயப்படுத்த சீனா மேற்கொள்ளும் மற்றொரு முயற்சியே ஷியின் பயணம்.

சுருக்கமாக

• அதிபர் ஷி ஜின்பிங்கின் அரிய திபெத் பயணம், திபெத் தன்னாட்சிப் பகுதியின் 60ஆம் ஆண்டு நிறைவைக் குறித்ததுடன், அப்பகுதி மீதான பெய்ஜிங்கின் கட்டுப்பாட்டை வலுப்படுத்தும் நோக்கத்தையும் கொண்டிருந்தது.
• அடுத்த ஆன்மிகத் தலைவரைத் தேர்ந்தெடுக்கும் உரிமை தங்களுக்கே உண்டு என பெய்ஜிங்கும் திபெத்திய நாடுகடந்த சமூகமும் கூறிவரும் நிலையில், தலாய் லாமாவின் வாரிசு குறித்த பதற்றம் அதிகரித்துள்ளது.
• அரசியல் நிலைத்தன்மை, இன ஒற்றுமை, திபெத்திய பௌத்தத்தின் “சீனமயமாக்கல்” ஆகியவற்றை ஷி வலியுறுத்தி, மத நடைமுறைகள் சோசலிச மதிப்புகளுடன் ஒத்துப்போக வேண்டும் என அழைப்பு விடுத்தார்.
• உலகின் மிகப்பெரிய நீர்மின் அணை உள்ளிட்ட முக்கிய உள்கட்டமைப்புத் திட்டங்கள், சீனாவுக்கு திபெத் கொண்டுள்ள மூலோபாய மற்றும் பொருளாதார முக்கியத்துவத்தை எடுத்துக்காட்டுகின்றன. ஆனால், அவை அண்டை நாடுகளில் கவலைகளை எழுப்பியுள்ளன.
• மனித உரிமைக் குழுக்களும் திபெத்தியச் செயற்பாட்டாளர்களும், சீன ஆட்சியை நியாயப்படுத்தவும் திபெத்தியப் பண்பாடு மற்றும் அடையாளத்தை ஒடுக்கவும் மேற்கொள்ளப்படும் முயற்சியாக இந்தப் பயணத்தைக் கருதுகின்றனர்.
• பெய்ஜிங்கின் அதிகாரத்துக்கும் தன்னாட்சி மற்றும் மதச் சுதந்திரத்துக்கான திபெத்தியர்களின் விருப்பங்களுக்கும் இடையிலான தொடர்ச்சியான போராட்டத்தால் எதிர்காலம் வடிவமைக்கப்படும் நிலையில், ஆழமான வரலாற்று, பண்பாட்டு, புவிசார் அரசியல் முக்கியத்துவம் கொண்ட பகுதியாகத் திபெத் நீடிக்கிறது.