6.5 கோடி டாக்கா மறுசீரமைப்புத் திட்டம் இருந்தும் கருமையாகும் ஹரிதோவா ஆறு

எட்டு தொழிற்சாலைகளில் ஆய்வு; கழிவுநீர் சுத்திகரிப்பு நிலையங்கள் எதுவும் இயங்கவில்லை

நர்சிங்டியில் ஹரிதோவா ஆற்றை மீட்டெடுப்பதற்கான 6.5 கோடி டாக்கா திட்டம் முன்னேறி வரும் நிலையில், சுத்திகரிக்கப்படாத தொழிற்சாலைக் கழிவுகள் தொடர்ந்து ஆற்றில் கலக்கின்றன. ஆறு பாயும் மூன்று உபஜில்லாக்களில் அண்மையில் செய்தி சேகரிப்புக்காகப் பயணம் மேற்கொண்டபோது, கழிவுநீர் சுத்திகரிப்பு நிலையங்கள் கொண்ட எட்டு தொழிற்சாலைகள் பார்வையிடப்பட்டன. அப்போது அவற்றில் எந்த நிலையமும் இயங்கவில்லை; பல தொழில் நிறுவனங்களின் கழிவுகள் நேரடியாக ஆற்றில் வெளியேற்றப்பட்டன.

மாசுக் கட்டுப்பாட்டு உபகரணங்களை நிறுவுவதற்கும் உண்மையில் பயன்படுத்துவதற்கும் இடையே உள்ள இடைவெளியை இந்தக் கண்டறிதல்கள் வெளிப்படுத்துகின்றன. நர்சிங்டி சுற்றுச்சூழல் துறையின் துணை இயக்குநர் முகமது பத்ருல் ஹுதா, ஆற்றங்கரையிலுள்ள 18 தொழில் நிறுவனங்களில் 17-ல் சுத்திகரிப்பு நிலையங்கள் உள்ளன என்றார். இருப்பினும், பருவமழையால் ஆற்றுப்பாதையில் மீண்டும் நீர் வந்த பிறகும், நீர் அடர் கருப்பாகவும் துர்நாற்றத்துடனும் உள்ளது.

நீர் மேம்பாட்டு வாரியம் மறுசீரமைப்புத் திட்டத்தை 2025 ஆகஸ்டில் தொடங்கியது; 2027 ஜூனில் நிறைவுசெய்யத் திட்டமிடப்பட்டுள்ளது. பணிகளில் சுமார் 15 சதவீதம் முடிந்துள்ளதாகப் பொறுப்பு துணைப் பிரிவு பொறியாளர் ஹுமாயூன் கபீர் தெரிவித்தார். ஆற்றுப் படுகையைத் தோண்டுதல், கரைகளைப் பாதுகாத்தல், நிலப்பரப்பை அழகுபடுத்துதல் ஆகியவை திட்டத்தில் அடங்கும். ஆனால் தொடர்ந்து கழிவுகள் வெளியேற்றப்படுவது, இந்தப் பணிகள் கொண்டுவர வேண்டிய சுற்றுச்சூழல் மேம்பாட்டுக்கு அச்சுறுத்தலாக உள்ளது.

குடியிருப்போருக்கு இந்தப் பாதிப்பு ஏற்கெனவே தனிப்பட்ட அனுபவமாகிவிட்டது. ஆற்றுநீரில் இறங்கிய பிறகு அரிப்பும் பிற தோல் பிரச்சினைகளும் ஏற்படுவதாக அவர்கள் கூறுகின்றனர். நர்சிங்டி சதார் மருத்துவமனையின் குடியிருப்பு மருத்துவ அதிகாரி ஃபரிதா குல்ஷானா கபீர், ஆற்று மாசுபாட்டால் ஏற்படுவதாகத் தாம் கருதும் நோய்களுக்கு நாள்தோறும் சராசரியாக 14 முதல் 16 நோயாளிகள் சிகிச்சை பெறுவதாகக் கூறினார். போரா பஜார் வணிகர்களுக்கு, ஆற்றின் வீழ்ச்சி என்பது ஒரு காலத்தில் பொருட்களையும் வாடிக்கையாளர்களையும் சந்தைக்குக் கொண்டுவந்த போக்குவரத்துப் பாதையை இழந்ததையும் குறிக்கிறது.

உபகரணங்கள் நிறுவப்பட்டிருப்பது சுத்திகரிப்புக்கான சான்றல்ல

கழிவுநீர் சுத்திகரிப்பு நிலையம் (ETP) என்பது தொழில்துறை உற்பத்தியிலிருந்து உருவாகும் கழிவுநீரை மீண்டும் பயன்படுத்துவதற்கு அல்லது வெளியேற்றுவதற்கு முன் சுத்திகரிக்கும் அமைப்பாகும். ஒரு தொழிற்சாலையில் இத்தகைய நிலையம் இருப்பதால், கழிவுநீர் அதன் வழியாகச் செல்கிறது என்றோ, அது முறையாக இயங்குகிறது என்றோ, வெளியேற்றப்படும் நீர் நிர்ணயிக்கப்பட்ட தரநிலைகளைப் பூர்த்திசெய்கிறது என்றோ உறுதிப்படுத்த முடியாது.

சம்பந்தப்பட்ட தொழிற்சாலைகளில் சுத்திகரிப்பு நிலையங்கள் இருக்க வேண்டும் என அரச விதிகள் கோருகின்றன. சில தொழிற்சாலைகள் விதிகளுக்கு இணங்கியதாகக் காட்டவோ தண்டனையைத் தவிர்க்கவோ மட்டுமே அவற்றை நிறுவியுள்ளன என்றும், தொடர்ந்து சுத்திகரிக்கப்படாத கழிவுகளை வெளியேற்றுகின்றன என்றும் குடியிருப்போரும் சுற்றுச்சூழல் செயற்பாட்டாளர்களும் குற்றஞ்சாட்டுகின்றனர். கழிவுநீரைச் சுத்திகரிக்க வேண்டிய ஒவ்வொரு முறையும் இயக்குவதற்குப் பதிலாக, அதிகாரிகளின் ஆய்வின்போது மட்டும் நிலையங்களை இயக்குவதாகவும் குற்றச்சாட்டுகள் உள்ளன.

எட்டு தொழிற்சாலைகளில் மேற்கொண்ட ஆய்வு ஒரு குறிப்பிட்ட கவனிப்பை முன்வைக்கிறது: ஆய்வு செய்யப்பட்டபோது எட்டு சுத்திகரிப்பு நிலையங்களுமே இயங்காமல் இருந்தன. ஒவ்வொரு நிலையமும் எவ்வளவு காலமாக நிறுத்தப்பட்டிருந்தது, ஒவ்வொரு தொழிற்சாலையிலும் உற்பத்தி நடந்துகொண்டிருந்ததா, ஒவ்வொரு தொழிற்சாலையும் தனது உபகரணங்களை எவ்வளவு அடிக்கடி பயன்படுத்துகிறது என்பவை இதன்மூலம் தெரியவில்லை. இருப்பினும், கழிவுகள் நேரடியாக ஆற்றில் கலப்பதைக் கண்டறிந்திருப்பது, உபகரணங்கள் வைத்திருப்பதைவிட உண்மையான சுத்திகரிப்பையே முக்கியப் பிரச்சினையாக்குகிறது.

ஹுதா கூறியபடி ETP கொண்டுள்ள 17 நிறுவனங்களில், இந்த எட்டு தொழிற்சாலைகள் சுமார் 47 சதவீதமாகும். இது உபகரணங்கள் கொண்ட தொழிற்சாலைகளில் கணிசமான பங்காகும்; எனினும், இந்த ஆய்வு பிரதிநிதித்துவமான கணக்கெடுப்பு எனக் குறிப்பிடப்படவில்லை. ஒவ்வொரு நிறுவனமும் எவ்வளவு மாசுபாட்டை ஏற்படுத்துகிறது என்பதை நிறுவும் இயக்கப் பதிவுகள், கழிவுநீர் வெளியேற்ற அளவீடுகள் அல்லது ஆய்வகப் பரிசோதனை முடிவுகள் எதுவும் வழங்கப்படவில்லை.

ஹாஜிபூர் டிரையிங் நிறுவனத்துக்கு எதிரான வழக்கு

தொடர்ச்சியான எச்சரிக்கைகளுக்குப் பிறகும் ETP நிறுவாததால், ஹாஜிபூர் டிரையிங் நிறுவனத்துக்கு எதிராக வழக்கு தொடரப்பட்டுள்ளதாக ஹுதா தெரிவித்தார். உபகரணம் இல்லை என்று அவர் கூறும் ஒரே தொழிற்சாலைக்கு எதிரான உடனடி சட்ட நடவடிக்கையை அவரது கூற்று சுட்டுகிறது. அதேசமயம், நிலையங்கள் இருந்தும் அவற்றை இயக்காத தொழிற்சாலைகள் தொடர்பான அமலாக்கக் கேள்வி தனியாக நீடிக்கிறது.

உபகரணங்கள் இல்லாத தொழிற்சாலைகள் எவ்வளவு பரவலாக உள்ளன என்பது குறித்த அறிக்கைகள் மாறுபடுகின்றன. ஆற்றங்கரையில் உள்ள பல தொழிற்சாலைகளில் ETP இல்லை என சில விவரிப்புகள் கூறுகின்றன. ஆனால், 18 நிறுவனங்களில் ஒன்றைத் தவிர மற்ற அனைத்திலும் உபகரணங்கள் உள்ளதாக ஹுதா குறிப்பிட்டுள்ளார். எந்த எண்ணிக்கை சரியானது என்பதையோ, அந்த விவரிப்புகள் ஒரே நிறுவனங்களைக் குறிப்பிடுகின்றனவா என்பதையோ நிறுவும் தனியான தொழிற்சாலைப் பட்டியல் இல்லை.

ஹுதாவின் கூற்று குறித்த விரிவான பதிவுகள், ஹாஜிபூர் டிரையிங் வழக்கு சுத்திகரிப்பு நிலையம் நிறுவத் தவறியதைப் பற்றியது எனத் தொடர்ந்து குறிப்பிடுகின்றன. வழக்குத் தாக்கல் செய்யப்பட்ட தேதி, வழக்கு எண், விசாரணை தேதி அல்லது தீர்ப்பு எதுவும் தரப்படவில்லை. ஆகவே, இதைத் தண்டனைத் தீர்ப்பாகவோ, சுத்திகரிக்கப்படாத கழிவுநீர் வெளியேற்றம் என்ற பரந்த பிரச்சினை தீர்க்கப்பட்டதற்கான சான்றாகவோ கருதக்கூடாது.

குடியிருப்போர் நோய்களைப் புகாரளிக்கின்றனர்; பரிசோதனை விவரங்கள் இல்லை

தொழிற்சாலைக் கழிவுகளும் வீட்டுக் குப்பைகளும் ஆற்றின் நிலைக்குக் காரணம் எனக் குடியிருப்போர் ரஃபிகுல் இஸ்லாமும் சைஃபுல் ரஹ்மானும் குற்றஞ்சாட்டுகின்றனர். நீரில் இறங்குவோருக்கு சொறி நோயைப் போன்ற அரிப்பும் தோல் பிரச்சினைகளும் ஏற்படுவதாக அவர்கள் கூறுகின்றனர். இவை அறிகுறிகள் மற்றும் சந்தேகிக்கப்படும் பாதிப்புகள் குறித்த தகவல்கள்; பாதிக்கப்பட்ட ஒவ்வொருவருக்கும் உறுதிசெய்யப்பட்ட மருத்துவக் கண்டறிதல்கள் அல்ல.

புடியா பஜார் பகுதியில் ஆற்றங்கரையில் வசிக்கும் அல்மாஸ் மியா, குடும்பங்கள் ஹரிதோவா ஆற்றில் குளித்தும், சமையலுக்கு அதன் நீரைப் பயன்படுத்தியும், அங்கு பிடிக்கப்பட்ட மீன்களை உண்டும் வாழ்ந்த காலத்தை நினைவுகூர்ந்தார். தற்போதைய நிலைமையை விவரித்த அவர் கூறியதாவது:

இப்போது இந்த ஆற்றின் அருகில் நாற்றம் காரணமாக நிற்பதுகூட முடியவில்லை.

நர்சிங்டி சதார் மருத்துவமனையில் நாள்தோறும் சராசரியாக 14 முதல் 16 நோயாளிகள் வருவதாக ஃபரிதா குல்ஷானா கபீர் அளித்த மதிப்பீடு, அங்கு காணப்படும் பாதிப்பின் அளவை உணர்த்துகிறது. எனினும், அந்தச் சராசரி எந்தக் காலப்பகுதியைச் சேர்ந்தது, நோயறிதல்களின் விவரம் என்ன, ஆற்றுநீருடன் ஏற்பட்ட தொடர்பின் அடிப்படையில் நோயாளிகள் எவ்வாறு அடையாளம் காணப்பட்டனர் என்பவை தரப்படவில்லை. இதை ஆண்டு மொத்தமாக மாற்றிக் கணக்கிடவோ, மாவட்டம் முழுவதும் பாதிக்கப்பட்ட அனைவரின் எண்ணிக்கையாகவோ கருதக்கூடாது.

கருமையான நீரும் கடுமையான நாற்றமும் சீரழிவின் வெளிப்படையான அறிகுறிகள்; ஆனால் அவை குறிப்பிட்ட வேதிப்பொருட்களையோ அவற்றின் செறிவையோ அடையாளம் காட்டுவதில்லை. பாதிக்கப்பட்ட ஆற்றுப் பகுதிகளுக்கான நீர்ப் பரிசோதனை முடிவுகள் எதுவும் வழங்கப்படவில்லை. இதனால் குறிப்பிட்ட மாசுபடுத்திகள் குறித்து முடிவெடுப்பது வரையறுக்கப்படுகிறது. அதேவேளை, குடியிருப்போரின் தகவல்களும் மருத்துவமனை மருத்துவரின் மதிப்பீடும் தீவிரமான பொதுச் சுகாதாரக் கவலையைச் சுட்டுகின்றன.

வீட்டுக் கழிவுகளும் தொழிற்சாலைக் கழிவுகளுடன் சேர்கின்றன

ஆற்றை மாசுபடுத்தும் ஒரே ஆதாரம் தொழிற்சாலைக் கழிவுநீர் அல்ல. வீட்டுக் குப்பைகள், சுற்றியுள்ள குடியிருப்புகளிலிருந்து வரும் கழிவுநீர், சந்தைக் கழிவுகள் ஆகியவையும் ஹரிதோவா ஆற்றில் கலக்கின்றன. கரைகளிலும் ஆற்றுப்பாதையிலும் பிளாஸ்டிக் குவிந்துள்ளது; அதனுடன் ஆகாயத்தாமரையும் அழுகும் சேற்றுப் படலங்களும் உள்ளன.

மக்களின் அன்றாடச் செயல்பாடுகளிலிருந்து உருவாகும் கழிவுகளும் மாசுபாட்டை அதிகரிப்பதாக ஹுதா கூறினார். சாயத் தொழிற்சாலைகள், ஜவுளித் தொழிற்சாலைகள் உள்ளிட்ட பல தொழிற்சாலைகளிலிருந்து சுத்திகரிக்கப்படாத கழிவுகள் வெளியேறுவதுடன், வீடுகள் மற்றும் சந்தைகளிலிருந்து வரும் கழிவுநீரும் கலப்பதாக போரா பஜார் வணிகர் அரிஃபுல் இஸ்லாமும் விவரித்தார்.

மறுசீரமைப்புக்கு இந்தக் கலப்பு மாசு முக்கியமானது. தொழிற்சாலைக் கழிவுகள் வெளியேறுவதைத் தடுப்பது மாசுபாட்டின் முக்கிய ஆதாரமொன்றைக் கட்டுப்படுத்தும். ஆனால், வீடுகளும் சந்தைகளும் தொடர்ந்து கழிவுகளைக் கொட்டுவதை அது தடுக்காது. தோண்டுதல் மூலம் குவிந்துள்ள பொருட்களை அகற்றி ஆற்றுப்பாதையை மேம்படுத்தலாம்; ஆனால் கழிவுகளை அகற்றும் நடைமுறைகள் மாறாவிட்டால், அதே பகுதிகளில் புதிய குப்பைகள் சேரலாம்.

ஆற்றில் மீன்களே இல்லை என்றும் குடியிருப்போர் கூறுகின்றனர். இது உள்ளூர் மக்களின் கவனிப்பு; வெளியிடப்பட்ட மீன் கணக்கெடுப்பின் முடிவு அல்ல. இழப்பின் அளவை உறுதிசெய்யும் இனங்களின் எண்ணிக்கையோ சூழலியல் மதிப்பீடோ இல்லை. இருப்பினும், உணவுக்கும் போக்குவரத்துக்கும் ஒரு காலத்தில் பயன்படுத்தப்பட்ட ஆற்றின் வீழ்ச்சியை இந்தக் கூற்று மேலும் எடுத்துக்காட்டுகிறது.

மறுசீரமைப்புத் திட்டத்துக்கு காலக்கெடு; பருவகால இடைநிறுத்தம்

6.5 கோடி டாக்கா என்பது 6.5 கோடி டாக்காவே, அதாவது 65 மில்லியன் டாக்கா. ஆற்றுப் படுகையை மீண்டும் தோண்டுதல், கரைகளைப் பாதுகாத்தல், நிலப்பரப்பை அழகுபடுத்துதல் ஆகியவற்றின் மூலம் சுற்றுச்சூழலை மேம்படுத்துவதே திட்டத்தின் நோக்கம் என நீர் மேம்பாட்டு வாரியம் தெரிவிக்கிறது. காலநிலை மாற்றத்தை எதிர்கொள்ளும் முயற்சிகளின் ஒரு பகுதியாக இதை கபீர் விவரித்தார்.

பணிகளில் சுமார் 15 சதவீதம் முடிந்துள்ள நிலையில், சுமார் 85 சதவீதம் மீதமுள்ளது. ஆற்றின் நீர்மட்டம் குறையத் தொடங்கியதும் எஞ்சிய பணிகள் தொடங்கும் என்றும், திட்டமிட்ட காலத்துக்குள் நிறைவடையும் என நம்புவதாகவும் கபீர் தெரிவித்தார். மீண்டும் எப்போது பணிகள் தொடங்கும் என்பதற்கான துல்லியமான தேதி கூறப்படவில்லை.

முக்கிய தேதிகளும் தெரிவிக்கப்பட்ட முன்னேற்றக் கட்டங்களும்:

• 2024 முதல் 2026 வரை: 10 ஆக்கிரமிப்பு அகற்றும் நடவடிக்கைகளில் சுமார் 60 கட்டமைப்புகள் அகற்றப்பட்டதாக நீர் மேம்பாட்டு வாரியம் தெரிவித்தது.
• 2025 ஆகஸ்ட்: 6.5 கோடி டாக்கா மதிப்பிலான ஆற்றுமறுசீரமைப்புத் திட்டப் பணிகள் தொடங்கின.
• அண்மையில் தெரிவிக்கப்பட்ட முன்னேற்றம்: திட்டப் பணிகளில் சுமார் 15 சதவீதம் முடிந்திருந்தது; அடுத்தகட்டப் பணிகள் நீர்மட்டம் குறைவதைப் பொறுத்திருந்தன.
• 2027 ஜூன்: திட்டத்தை நிறைவுசெய்ய நிர்ணயிக்கப்பட்ட காலக்கெடு.

முன்னேற்ற அளவு மட்டுமே திட்டம் தாமதமாகிறது என்பதை நிரூபிக்காது. ஆற்றின் நிலைமைகளைப் பொறுத்து தோண்டுதல் பணிகள் அமையக்கூடும்; விரிவான பணித் திட்டமோ செலவின விவரமோ வழங்கப்படவில்லை. எனினும், காலக்கெடுவுக்குள் முடிக்கப்பட வேண்டிய பணிகளில் எவ்வளவு மீதமுள்ளது என்பதை இது காட்டுகிறது.

விவரிக்கப்பட்டுள்ள திட்டத்தின் கவனம் ஆற்றுப்பாதையிலும் கரைகளிலும் உள்ளது. தொழிற்சாலைச் சுத்திகரிப்பு நிலையங்களை இயக்குவதற்கும், வீட்டுக் கழிவுகளைச் சேகரிப்பதற்கும், தொடர்ந்து நீர்ப் பரிசோதனை செய்வதற்கும் இந்த நிதி பயன்படுத்தப்படுவதாகத் தெரியவில்லை. இவை பிரச்சினையின் தனித்தனி அம்சங்கள்; இருப்பினும், ஒவ்வொன்றும் ஆறு மீள்வதைப் பாதிக்கிறது.

ஆக்கிரமிப்பு அகற்றும் நடவடிக்கைகளுக்குப் பிறகும் இரு கரைகளும் முழுமையாகத் தூய்மைப்படுத்தப்படவில்லை

2024 முதல் 2026 வரை 10 நடவடிக்கைகளில் சுமார் 60 கட்டமைப்புகள் அகற்றப்பட்டதாக கபீர் கூறினார். அந்த நடவடிக்கைகள் இருந்தபோதிலும், இரு கரைகளிலும் சட்டவிரோதக் கட்டமைப்புகள் நீடிக்கின்றன. இன்னும் எத்தனை கட்டமைப்புகள் உள்ளன, அவற்றை மேலும் அகற்றுவதற்கான கால அட்டவணை என்ன என்பவை தெரிவிக்கப்படவில்லை.

அகற்றும் நடவடிக்கைகள் அமலாக்கம் நடந்துள்ளதைக் காட்டுகின்றன. ஆனால் அவற்றின் எண்ணிக்கையால் எவ்வளவு ஆற்றங்கரை நிலம் மீட்கப்பட்டுள்ளது என்பதை நிறுவ முடியாது. அகற்றப்பட்ட பரப்பளவு, எஞ்சியுள்ள ஆக்கிரமிப்பு, நடவடிக்கைகளுக்கு முன்னும் பின்னும் இருந்த ஆற்றுப்பாதையின் அகலம் ஆகியவற்றுக்கான அளவீடுகள் இல்லை.

நர்சிங்டியில் உள்ள ‘சுஷாஷோனெர் ஜோன்னோ நாகோரிக்’ அமைப்பின் பொதுச் செயலாளர் ஹல்தர் தாஸ், ETP-களைத் திறம்பட இயக்குவதோடு ஆக்கிரமிப்பாளர்களையும் அகற்ற வேண்டும் எனக் கோரியுள்ளார். அவரது வாதம் இரண்டு தனித்தனி அழுத்தங்களை இணைக்கிறது: நீரில் கலக்கும் மாசுபாடு, ஆற்றுக்குச் சொந்தமான இடத்தை ஆக்கிரமித்துள்ள கட்டமைப்புகள்.

மூன்று உபஜில்லாக்கள் வழியாகச் செல்லும் வணிகப் பாதை

ஹரிதோவா ஆறு ஷிபூர் உபஜில்லாவின் அலிபுரா பஜாரிலிருந்து சுமார் 40 கிலோமீட்டர் தூரம் பாய்கிறது. பலாஷ், நர்சிங்டி சதார் வழியாகச் சென்று, போரா பஜாரில் உள்ள பழைய காவல் நிலையப் படித்துறைக்கு அருகே மேக்னா ஆற்றுடன் இணைகிறது. இந்தப் பாதை ஒரு காலத்தில் குடியிருப்புகளையும் வணிகர்களையும் மாவட்டத்தின் மிகவும் பரபரப்பான சந்தைகளில் ஒன்றுடன் இணைத்தது.

பாய்மரப் படகுகளும் பெரிய கப்பல்களும் சந்தைக்குப் பொருட்களைக் கொண்டுவந்தன; வாங்குபவர்களும் ஆறு வழியாகப் பயணம் செய்தனர். வங்கதேசம் விடுதலை பெற்றதிலிருந்து போரா பஜாரில் பணியாற்றி வருவதாகக் கூறும் தௌசிப் அகமது, தொலைதூர இடங்களிலிருந்து மக்கள் பொருட்களுடன் வந்து, வாங்கிய பிறகு படகில் திரும்பிச் சென்றதை நினைவுகூர்ந்தார்.

ஆற்றுப் போக்குவரத்து முற்றிலும் நின்றுவிட்டதாகவோ ஏறத்தாழ நின்றுவிட்டதாகவோ தகவல்கள் தெரிவிக்கின்றன. குறிப்பாக வறண்ட பருவத்தில் நீர்வழி வணிகம் நிற்கிறது எனச் சிலர் கூறுகின்றனர். மாசுபாடும், படகுகள் செல்லக்கூடிய ஆழம் குறைந்ததும், குறைந்த செலவிலான வசதியான போக்குவரத்துப் பாதை என்ற ஆற்றின் முந்தைய பங்கைப் பறித்துவிட்டன என்பதில் அவர்கள் ஒத்துப்போகின்றனர்.

ஒரு நீர்வழியில் படகுகள் செல்லும் அளவுக்கு ஆழமும் அணுகும் வசதியும் உள்ளதா என்பதே பயணத்தகுதி. ஹரிதோவாவின் வறண்ட பருவத்தில் ஆற்றுப்படுகையின் சில பகுதிகளில் மணல் வெளியே தெரிகிறது; மற்ற இடங்களில் அழுகிய சேறும் பிளாஸ்டிக்கும் தேங்குகின்றன. பருவமழைக்குப் பிறகு நீர் திரும்புவது மட்டும் பயணிக்கத்தக்க பாதையை மீட்டெடுக்கவோ ஆற்றைத் தூய்மைப்படுத்தவோ செய்யாது.

சரக்கு அளவு, போக்குவரத்துச் செலவு ஒப்பீடுகள் அல்லது சந்தை வருமான விவரங்கள் எதுவும் தரப்படவில்லை. எனவே, பொருளாதார இழப்பை நம்பகமான பண மதிப்பாகக் குறிப்பிட முடியாது. இருப்பினும், உள்ளூர் வணிகம் ஒரு காலத்தில் வளர்ந்ததற்கு அடித்தளமாக இருந்த சேவை மறைந்துபோனதை வணிகர்களின் சாட்சியங்கள் பதிவு செய்கின்றன.

கண்காணிப்பு உறுதிமொழிகளுக்குச் செயல்பாட்டு சோதனை

நர்சிங்டி துணை ஆணையர் இஸ்ரத் ஜஹான் கெயா, மாவட்டத்தின் ஆறுகளைப் பாதுகாக்க நிர்வாகம் சம்பந்தப்பட்ட தரப்புகளுடன் இணைந்து செயல்பட்டு வருவதாகக் கூறினார். அதிகாரிகள் தொழில் தலைவர்களைத் தொடர்ந்து சந்தித்து, கழிவுநீரை வெளியேற்றுவதற்கு முன் சுத்திகரிக்குமாறு கேட்டுக்கொள்வதாகவும், அவர்களின் ETP-கள் தொடர்ந்து இயங்குகின்றனவா என்பதைக் கண்காணிப்பதாகவும் அவர் தெரிவித்தார்.

சுத்திகரிக்கப்படாத தொழிற்சாலைக் கழிவுகள் ஆற்றில் கலப்பதைக் கண்காணித்து வருவதாகவும் ஹுதா கூறினார். ஆனால், பார்வையிட்ட எட்டு தொழிற்சாலைகளின் சுத்திகரிப்பு நிலையங்களும் இயங்கவில்லை என்ற கண்டறிதலுடன் இந்த உறுதிமொழிகள் முரண்படுகின்றன. அதிகாரிகள் எவ்வளவு அடிக்கடி ஆய்வு செய்கிறார்கள், அவற்றின் முடிவுகள் என்ன என்பவை தெரிவிக்கப்படவில்லை.

பல முடிவுகள் இன்னும் எடுக்கப்படவில்லை: ஹாஜிபூர் டிரையிங் வழக்கின் முடிவு, மேலும் ஆக்கிரமிப்பு அகற்றும் நடவடிக்கைகள் நடைபெறும் காலம், ஆற்றுப் படுகையைத் தோண்டும் பணிகள் மீண்டும் தொடங்கும் தேதி. மறுசீரமைப்புத் திட்டத்துக்கான உறுதியான நிறைவுக் காலக்கெடுவாக 2027 ஜூன் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது. சுத்திகரிக்கப்படாத கழிவுநீர் வெளியேற்றத்தை முடிவுக்குக் கொண்டுவர தனிக் காலக்கெடு எதுவும் தரப்படவில்லை.

முக்கியமாக, ஆற்றுப்பாதையைச் சீரமைப்பதற்கும் புதிய மாசுபாடு அதில் கலக்காமல் தடுப்பதற்கும் இடையே வேறுபாடு உள்ளது. தோண்டுதல், கரைப் பாதுகாப்பு, நிலப்பரப்பு அழகுபடுத்துதல் ஆகியவை சீரழிவின் சில அம்சங்களைச் சரிசெய்கின்றன. ஹரிதோவாவில் பயன்படுத்தத்தக்க நீரும் செயல்படும் போக்குவரத்துப் பாதையும் மீண்டும் உருவாகுமா என்பது, தொழிற்சாலைகள் கழிவுநீரைச் சுத்திகரிப்பதையும் சுற்றியுள்ள சமூகங்கள் ஆற்றில் கழிவுகளைக் கொட்டுவதை நிறுத்துவதையும் பொறுத்துள்ளது.

முக்கிய அம்சங்கள்

• ETP கொண்ட எட்டு தொழிற்சாலைகள் பார்வையிடப்பட்டன; அப்போது எந்த நிலையமும் இயங்கவில்லை.
• ஆற்றங்கரையிலுள்ள 18 தொழில் நிறுவனங்களில் 17-ல் சுத்திகரிப்பு நிலையங்கள் உள்ளதாக சுற்றுச்சூழல் துறை கூறுகிறது.
• தொடர்ச்சியான எச்சரிக்கைகளுக்குப் பிறகும் ETP நிறுவத் தவறியதற்காக ஹாஜிபூர் டிரையிங் நிறுவனத்துக்கு எதிராக வழக்கு உள்ளது.
• 6.5 கோடி டாக்கா மறுசீரமைப்புத் திட்டத்தில் சுமார் 15 சதவீதப் பணிகள் முடிந்துள்ளன; 2027 ஜூனில் நிறைவுசெய்யத் திட்டமிடப்பட்டுள்ளது.
• 2024 முதல் 2026 வரை 10 ஆக்கிரமிப்பு அகற்றும் நடவடிக்கைகளில் சுமார் 60 கட்டமைப்புகள் அகற்றப்பட்டன; இருப்பினும் ஆக்கிரமிப்பு தொடர்கிறது.
• மாசுபாட்டால் ஏற்பட்டதாகக் கருதப்படும் நோய்களுக்கு நாள்தோறும் சராசரியாக 14 முதல் 16 நோயாளிகளுக்குச் சிகிச்சையளிப்பதாக மருத்துவமனை மருத்துவர் கூறுகிறார்.
• தொழிற்சாலைக் கழிவுகள், வீட்டுக் குப்பைகள், பிளாஸ்டிக், பயணத்தகுதி இழப்பு ஆகியவை ஆற்றின் மீட்சிக்கு அச்சுறுத்தலாக உள்ளன.