மரண தண்டனையின் நிழலில் நாடு திரும்பும் உறுதிமொழி
முன்னாள் வங்கதேசப் பிரதமர் ஷேக் ஹசீனா, உள்ளடக்கிய தேர்தல்களுக்கும் சுதந்திரமான நீதிமன்றங்களுக்கும் ஆதரவளிக்குமாறு அமெரிக்காவிடம் கோரிக்கை விடுத்துள்ளார். 2024 ஆகஸ்டில் அவரது அரசு கவிழ்ந்ததிலிருந்து இந்தியாவில் வசித்துவரும் அவர், அங்கிருந்து வங்கதேசம் திரும்புவதாக மீண்டும் உறுதியளித்துள்ளார். அவர் நாடு திரும்புவது உடனடிச் சட்டரீதியான சவால்களை ஏற்படுத்துகிறது: 2024 எழுச்சியை ஒடுக்கியது தொடர்பான மனிதகுலத்துக்கு எதிரான குற்றங்களுக்காக, 2025இல் அவர் இல்லாதபோது அவருக்கு மரண தண்டனை விதிக்கப்பட்டது.
உள்ளடக்கம்
- மரண தண்டனையின் நிழலில் நாடு திரும்பும் உறுதிமொழி
- வாஷிங்டனிடம் அவர் கோருவது என்ன?
- அவரது கோரிக்கைக்குப் பின்னுள்ள தேர்தல் விலக்கு
- 2024 எழுச்சியுடன் தொடர்புடைய தண்டனை
- முந்தைய நாடு திரும்பல்கள் அவரது செய்தியை எவ்வாறு வடிவமைக்கின்றன?
- கடுமையான விமர்சனத்துடன் நல்லிணக்கமும்
- இந்தியா, பிரிக்ஸ் மற்றும் வல்லரசுகளுடனான உறவுகள்
- அமெரிக்காவுக்கான அவரது கோரிக்கையின் பொருளாதார அம்சம்
- முக்கிய அம்சங்கள்
பிரதமர் தாரிக் ரஹ்மான் தலைமையிலான வங்கதேச அரசு, அவரை இந்தியாவிலிருந்து நாடு கடத்தக் கோரி வருகிறது. தீர்ப்பை மறுக்கும் ஹசீனா, தம்மையும் தமது அவாமி லீக் கட்சியினரையும் மௌனமாக்குவதற்காக தற்போதைய தலைமை குற்றவியல் நடவடிக்கைகளைப் பயன்படுத்துவதாகக் குற்றம்சாட்டுகிறார்.
வாஷிங்டனில் உள்ள அமெரிக்கா-வங்கதேச உறவுகளுக்கான மையம் நடத்திய நிகழ்வில் இணையவழியாகப் பேசிய ஹசீனா, தமது ஆதரவாளர்களுக்கும் சாதாரண குடிமக்களுக்கும் உள்ள கடமை, தமது பாதுகாப்பு குறித்த அச்சத்தைவிட முக்கியமானது என்றார். சிறை அல்லது வன்முறை ஏற்படக்கூடும் என்றாலும் திரும்புவதில் உறுதியாக இருப்பதாக முன்னாள் பிரதமர் தெரிவித்தார்.
எவ்வளவு ஆபத்தானது என்பது பற்றி எனக்குக் கவலையில்லை. நான் திரும்பிச் செல்ல வேண்டும்.
டிசம்பரைத் தாம் திரும்புவதற்கான மாதமாக ஹசீனா குறிப்பிட்டுள்ளார். இதற்கு முன்பு, டிசம்பர் 2026இல் திரும்புவதாகப் புதுதில்லியில் அறிவித்திருந்தார். பின்னர் அவரது மகன் சஜீப் வாசெட் ஜாய், தேதி எதுவும் முடிவாகவில்லை என்றும், அந்த நேரம் நெருங்கும்போது அறிவிப்பு வெளியாகும் என்றும் கூறினார். எனவே, திரும்புவதற்கான திட்டமிட்ட மாதமாக டிசம்பர் தொடர்ந்தாலும், துல்லியமான தேதி இன்னும் முடிவாகவில்லை.
வாஷிங்டனிடம் அவர் கோருவது என்ன?
போட்டியிடும் அரசியல் தலைவர்களில் ஒருவரைத் தேர்ந்தெடுப்பதற்குப் பதிலாக, ஜனநாயக அமைப்புகளுக்கு வாஷிங்டன் ஆதரவளிக்க வேண்டும் என்பதே ஹசீனாவின் முக்கியக் கோரிக்கை. சுதந்திரமான, உள்ளடக்கிய அரசியல் செயல்முறையின் மூலம் வங்கதேச மக்கள் தங்கள் அரசாங்கத்தைத் தீர்மானிக்க வேண்டும் என்றார்.
அமெரிக்காவை நேரடியாக விளித்துப் பேசிய முன்னாள் பிரதமர், அரசியல் உரிமைகள் தொடர்பாகத் தமது கோரிக்கையை முன்வைத்தார்.
ஜனநாயகத்தைத் தேர்ந்தெடுக்குமாறு அமெரிக்காவிடம் கேட்டுக்கொள்கிறேன்.
சுதந்திரமான நீதிமன்றங்கள், கருத்துச் சுதந்திரம், அரசியல் அமைப்புகளில் இணையும் உரிமை, சிறுபான்மையினருக்கான பாதுகாப்பு, உரிய சட்ட நடைமுறைகளுக்கு மதிப்பளித்தல் ஆகியவை அவரது கோரிக்கைகளில் அடங்கும். அரசியல் அமைப்புகளில் இணையும் உரிமை என்பது அரசியல் குழுக்களை ஒழுங்கமைத்துச் செயல்படுத்தவும் அவற்றில் பங்கேற்கவும் உள்ள வாய்ப்பைக் குறிக்கிறது. ஒருவரை விசாரிக்கும்போதோ, வழக்குத் தொடரும்போதோ, தண்டிக்கும்போதோ அதிகாரிகள் நியாயமான சட்ட நடைமுறைகளைப் பின்பற்ற வேண்டும் என்பதே உரிய சட்ட நடைமுறையாகும்.
வங்கதேச மக்களுக்கு இந்தக் கோரிக்கைகள் நடைமுறைச் சுதந்திரங்கள் தொடர்பானவை: ஒரு கட்சியில் சேர முடியுமா, அரசை விமர்சிக்க முடியுமா, நீதிமன்றத்தில் பாதுகாப்புக் கோர முடியுமா, போட்டியிடும் வேட்பாளர்களில் ஒருவருக்கு வாக்களிக்க முடியுமா என்பன அவற்றில் அடங்கும். தமது நிர்வாகத்தை எதிர்த்தவர்களின் உரிமைகளும் மதிக்கப்பட வேண்டும் என்றும் ஹசீனா கூறினார்.
அவரது கோரிக்கைக்குப் பின்னுள்ள தேர்தல் விலக்கு
2026 பிப்ரவரி நாடாளுமன்றத் தேர்தலில் அவாமி லீக் போட்டியிடத் தடை விதிக்கப்பட்டது. அந்தத் தேர்தலில் தாரிக் ரஹ்மான் தலைமையிலான வங்கதேச தேசியவாதக் கட்சி (பிஎன்பி) ஆட்சிக்கு வந்தது. அவாமி லீக்கின் அரசியல் நடவடிக்கைகள் மீதான கட்டுப்பாடுகள் இன்னும் அமலில் உள்ளன.
எனவே, உள்ளடக்கிய அரசியல் செயல்முறைக்கான ஹசீனாவின் அழைப்பு அவரது சொந்தக் கட்சியை நேரடியாகப் பாதிக்கிறது. தேர்தலில் வேட்பாளர்களை நிறுத்த முடியாதபடி அக்கட்சி விலக்கப்பட்டதால், அதன் ஆதரவாளர்களால் அவாமி லீக் வேட்பாளருக்கு வாக்களிக்க முடியவில்லை.
அரசியல் கட்சிகளை விலக்குவது பிளவுகளை ஆழப்படுத்தி, தேசிய நல்லிணக்கத்துக்குத் தடையாக இருக்கும் என்று ஹசீனா வாதிட்டார். திரும்பி வந்து குற்றச்சாட்டுகளை எதிர்கொள்ளும் வாய்ப்பு என்ற தனிப்பட்ட கோரிக்கையையும், பொதுவாழ்வில் தமது கட்சிக்கு மீண்டும் இடமளிக்க வேண்டும் என்ற விரிவான கோரிக்கையையும் அவரது நிலைப்பாடு இணைக்கிறது.
ரஹ்மான் அரசுக்கும் முன்னாள் பிரதமருக்கும் இடையே தொடர்புடைய இரண்டு சர்ச்சைகள் உள்ளன: அவருக்கு எதிரான குற்றவியல் நடவடிக்கைகள் மற்றும் அவர் தலைமையிலான கட்சியின் அரசியல் பங்கேற்பு. வாஷிங்டனில் இவ்விரண்டையும் பற்றிப் பேசிய ஹசீனா, தமக்கு எதிரான வழக்குகளின் நியாயத்தன்மையைக் கேள்விக்குள்ளாக்கியபடி, நியாயமான விசாரணைகளுக்கும் அரசியல் உரிமைகளுக்கும் அழைப்பு விடுத்தார்.
2024 எழுச்சியுடன் தொடர்புடைய தண்டனை
சாதாரண அரசியல் எதிர்ப்பில் உள்ள ஆபத்துகளைக் கடந்து, ஹசீனாவின் நாடு திரும்பும் உறுதிமொழிக்கு மரண தண்டனை ஒரு பெரிய விளைவை ஏற்படுத்துகிறது. எழுச்சியை ஒடுக்கியதுடன் தொடர்புடைய மனிதகுலத்துக்கு எதிரான குற்றங்களுக்காக, அவர் இல்லாதபோது அவருக்கு தண்டனை விதிக்கப்பட்டது. அந்த எழுச்சிக்கு முன்பாகவே அவரது ஆட்சி வீழ்ந்தது.
பொதுமக்களுக்கு எதிரான பரவலான அல்லது திட்டமிட்ட தாக்குதலின் ஒரு பகுதியாக இழைக்கப்படும் கொடுமைகளே மனிதகுலத்துக்கு எதிரான குற்றங்களாகும். தமக்கு வழங்கப்பட்ட தண்டனையை மறுக்கும் ஹசீனா, அரசியல் தலைவர்களுக்கு எதிரான குற்றச்சாட்டுகள் வெளிப்படையான, பாரபட்சமற்ற விசாரணைகள் மூலம் பரிசீலிக்கப்பட வேண்டும் என வலியுறுத்துகிறார்.
ஒருவரை வழக்குத் தொடர்வதற்காகவோ தண்டிப்பதற்காகவோ, ஒரு நாடு அவரை மற்றொரு நாட்டிடம் முறைப்படி ஒப்படைக்கும் செயல்முறையே நாடு கடத்தல் ஆகும். இந்தியாவிடம் வங்கதேசம் விடுத்துள்ள கோரிக்கை, இரு அண்டை நாடுகளின் உறவுகளுக்குள் ஹசீனாவின் சட்டநிலையைப் பொருத்துகிறது. அதேவேளை அவர் இந்தியாவில் தொடர்ந்து தஞ்சமடைந்துள்ளார்.
தமது ஆட்சிக் காலம் குறித்த கேள்விகளையும் ஹசீனா ஒப்புக்கொண்டார். தனது நிர்வாகத்தையும், அதற்கு முற்றுப்புள்ளி வைத்த கொந்தளிப்பையும் பற்றிப் பேசுகையில் அவர் கூறியதாவது:
எனது அரசாங்கம், 2024 நிகழ்வுகள் மற்றும் அவற்றின் பின்விளைவுகள் குறித்து எழும் கடினமான கேள்விகளை நான் ஏற்றுக்கொள்கிறேன்.
தம்மையும் உள்ளடக்கி, எவர் மீதான குற்றச்சாட்டுகளாக இருந்தாலும் அவை நியாயமான சட்ட நடவடிக்கைகள் மூலம் தீர்க்கப்பட வேண்டும் என்று அவர் வலியுறுத்தினார். தனது அரசாங்கம் மீதான ஆய்வையும், பாரபட்சமற்ற விசாரணைக்கான கோரிக்கையையும் இணைப்பதே அவரது சட்டரீதியான வாதத்தின் இரு முக்கிய அம்சங்கள்.
முந்தைய நாடு திரும்பல்கள் அவரது செய்தியை எவ்வாறு வடிவமைக்கின்றன?
2024 ஆகஸ்ட் முதல் ஹசீனாவுக்கு இந்தியா தஞ்சமளித்து வருகிறது. வாஷிங்டன் உரையில் இந்திய அரசுக்கும் மக்களுக்கும் நன்றி தெரிவித்த அவர், வங்கதேசத்தின் நிறுவனத் தலைவரான தனது தந்தை ஷேக் முஜிபுர் ரஹ்மானும் குடும்பத்தினரில் பலரும் 1975இல் படுகொலை செய்யப்பட்ட பிறகு தமக்குக் கிடைத்த தஞ்சத்தை நினைவுகூர்ந்தார்.
பல ஆண்டுகள் வெளிநாட்டில் இருந்த பிறகு 1981இல் வங்கதேசம் திரும்பியதையும், குற்றச்சாட்டுகளை எதிர்கொண்டபோதிலும் 2007இல் அரசியல் அவசரநிலையின்போது திரும்ப முடிவெடுத்ததையும் ஹசீனா எடுத்துரைத்தார். ஆபத்தை எதிர்கொள்ளத் தாம் தயங்காததற்கான சான்றுகளாக அந்த நிகழ்வுகளை அவர் முன்வைத்தார்.
அவரது குறிப்புகள், பல தசாப்த காலக் குடும்ப வரலாறு, அரசியல் நாடுகடத்தல் மற்றும் சட்ட மோதல்களை தற்போதைய உறுதிமொழியுடன் இணைக்கின்றன. 1975 படுகொலைகளிலிருந்து 2026இல் அவரது கட்சி பங்கேற்காத தேர்தல்வரை முக்கிய நிகழ்வுகள் தொடர்கின்றன.
- 1975: ஷேக் முஜிபுர் ரஹ்மானும் ஹசீனாவின் குடும்பத்தினரில் பலரும் படுகொலை செய்யப்பட்டனர். அதைத் தொடர்ந்து ஹசீனா பல ஆண்டுகள் வெளிநாட்டில் வாழ்ந்தார்.
- 1981: வெளிநாட்டில் இருந்த காலத்துக்குப் பிறகு ஹசீனா வங்கதேசம் திரும்பினார்.
- 2007: குற்றச்சாட்டுகளை எதிர்கொண்டபடி, அரசியல் அவசரநிலையின்போது அவர் நாடு திரும்பினார்.
- 2024 ஆகஸ்ட்: எழுச்சியைத் தொடர்ந்து அவரது அரசு கவிழ்ந்தது; அவர் இந்தியா சென்றார்.
- 2025: 2024 ஒடுக்குமுறையுடன் தொடர்புடைய மனிதகுலத்துக்கு எதிரான குற்றங்களுக்காக அவர் இல்லாதபோது அவருக்கு மரண தண்டனை விதிக்கப்பட்டது.
- 2026 பிப்ரவரி: பிஎன்பி ஆட்சிக்கு வந்த நாடாளுமன்றத் தேர்தலில் அவாமி லீக் போட்டியிடத் தடை விதிக்கப்பட்டது.
- 2026 டிசம்பர்: ஹசீனா முன்பு நாடு திரும்புவதற்காகக் குறிப்பிட்ட மாதம். ஆனால் தேதி எதுவும் முடிவாகவில்லை என அவரது மகன் கூறுகிறார்.
கடுமையான விமர்சனத்துடன் நல்லிணக்கமும்
ஜனநாயகம், சட்டத்தின் ஆட்சி மற்றும் வாக்களிக்கும் உரிமைகளை மீட்டெடுக்கும் முயற்சியின் ஒரு பகுதியாகத் தமது நாடு திரும்பலை ஹசீனா விவரித்துள்ளார். தனியான நேர்காணலில், ரஹ்மான் அரசாங்கம் ஜனநாயக வெளியைச் சுருக்குவதாகக் குற்றம்சாட்டிய அவர், தீவிரவாத சக்திகள் மீண்டும் செயல்பட இடம் கிடைத்துள்ளதாகக் கூறினார். அவை தற்போதைய அரசாங்கம் குறித்த அவரது மதிப்பீடுகள்.
வங்கதேச மக்களுடன் இணைந்து நின்று பாதுகாப்பையும் வளர்ச்சியையும் மீட்டெடுக்க உதவ விரும்புவதாகவும் அவர் கூறினார். தாம் வெளிநாட்டில் இருக்கும்போது மக்கள் துன்பப்படுவதாகக் கூறி, அவர்களுக்கான கடமையே திரும்புவதற்கான காரணம் என அவர் விளக்கினார்.
வாஷிங்டன் நிகழ்வில், அந்த விமர்சனத்துடன் நல்லிணக்கத்துக்கான அழைப்பையும் ஹசீனா முன்வைத்தார். குடிமக்களின் உரிமைகள் குறித்த தனது கூற்றில், தமது நிர்வாகத்தை எதிர்ப்பவர்களையும் முன்னாள் பிரதமர் வெளிப்படையாகச் சேர்த்தார்.
அதேபோல், எனது அரசாங்கத்தை எதிர்ப்பவர்களும் உரிமைகள் மதிக்கப்பட வேண்டிய குடிமக்களே. பழிவாங்கலின் அடிப்படையில் அல்ல, நல்லிணக்கத்தின் அடிப்படையில்தான் வங்கதேசத்தின் எதிர்காலம் கட்டமைக்கப்பட வேண்டும்.
அவரது கருத்துகள் அரசியல் பங்கேற்பையும் பொறுப்புக்கூறலையும் இணைத்துப் பேசுகின்றன. தனது கட்சிக்கான அரசியல் வெளியையும் அதன் ஆதரவாளர்களுக்குப் பாதுகாப்பையும் அவர் கோருகிறார். அதேவேளை, 2024 நிகழ்வுகள் தொடர்பாகத் தனது நிர்வாகம் கடினமான கேள்விகளை எதிர்கொள்வதையும் ஒப்புக்கொள்கிறார்.
இந்தியா, பிரிக்ஸ் மற்றும் வல்லரசுகளுடனான உறவுகள்
இந்தியா, அமெரிக்கா, சீனா, ஜப்பான் ஆகிய நாடுகளுடன் ஆக்கபூர்வமான உறவுகளைப் பேணுமாறு ஹசீனா அழைப்பு விடுத்தார். வல்லரசுகளிடையேயான போட்டிக்கு வங்கதேசம் களமாக மாறுவதைத் தவிர்க்க வேண்டும் என்றும் அவர் வாதிட்டார்.
இந்தியாவுடனான உறவுகள் அவரது தனிப்பட்ட சூழ்நிலையிலும் வெளியுறவுக் கொள்கை வாதத்திலும் மைய இடம் பெறுகின்றன. வங்கதேசம் அவரை நாடு கடத்தக் கோரும் நிலையில், இந்தியா அவருக்குத் தஞ்சமளிக்கிறது. அண்டை நாடான இந்தியாவுடன் ஆக்கபூர்வமான ஈடுபாட்டைப் பேணுமாறு டாக்காவை அவர் வலியுறுத்துகிறார்.
தனியான நேர்காணலில், இந்தியாவில் நடைபெற்ற பிரிக்ஸ் உச்சிமாநாட்டில் பங்கேற்க வேண்டாம் என்ற ரஹ்மானின் முடிவை ஹசீனா விமர்சித்தார். அதை முதிர்ச்சியற்றதும் வங்கதேசத்தின் தேசிய நலனுக்குப் பாதகமானதுமாக அவர் குறிப்பிட்டார். பொருளாதார, சர்வதேச விவகாரங்கள் குறித்து விவாதிக்க வாய்ப்பளிக்கும், வளர்ந்து வரும் முக்கியப் பொருளாதாரங்களின் கூட்டமைப்பே பிரிக்ஸ்.
அதில் பங்கேற்றிருந்தால் வங்கதேசத்தின் பொருளாதார மற்றும் சமூக வளர்ச்சிக்கான வாய்ப்புகள் உருவாகியிருக்கும் என்று ஹசீனா கூறினார். வெளியுறவுக் கொள்கை தனிப்பட்ட எதிர்வினைகளையோ குறுகியகால அரசியல் கணக்குகளையோ அல்லாமல், தேசிய நலன்களுக்குச் சேவை செய்ய வேண்டும் என்றும், முதிர்ச்சியான, சமநிலையான அணுகுமுறை தேவை என்றும் அவர் வாதிட்டார்.
அமெரிக்காவுக்கான அவரது கோரிக்கையின் பொருளாதார அம்சம்
ஹசீனாவின் பொருளாதார முன்மொழிவுகளிலும் வாஷிங்டன் இடம்பெற்றது. ஜனநாயக அமைப்புகளுக்கு அமெரிக்கா ஆதரவளிக்க வேண்டும் என்ற கோரிக்கையுடன், அமெரிக்க முதலீட்டை அதிகரிக்கவும் கல்வி, தொழில்நுட்பம், பாதுகாப்புத் துறைகளில் நெருக்கமான ஒத்துழைப்பை ஏற்படுத்தவும் அவர் ஆதரவளித்தார்.
இந்தத் துறைகள் அமெரிக்காவுடனான வங்கதேச உறவின் வெவ்வேறு அம்சங்களை உள்ளடக்குகின்றன: நிறுவனங்களில் முதலீடு, கல்வி வாய்ப்புகள், தொழில்நுட்ப அணுகல், பொது நிறுவனங்களுக்கு இடையிலான ஒத்துழைப்பு ஆகியவை அவற்றில் அடங்கும். குறிப்பிட்ட திட்டங்கள், நிதி உறுதிப்பாடுகள் அல்லது ஒப்பந்தங்களை முன்வைக்காமல், முன்னுரிமைகளை அவர் தமது கருத்துகளில் சுட்டிக்காட்டினார்.
சர்வதேச ஈடுபாட்டுக்கான கோரிக்கையையும், தங்கள் அரசாங்கத்தை வங்கதேச மக்களே தேர்ந்தெடுக்க வேண்டும் என்ற வாதத்தையும் ஹசீனாவின் செய்தி இணைக்கிறது. அரசியல் உரிமைகள் மற்றும் பொருளாதார ஒத்துழைப்புக்கு ஆதரவளிப்பதில் வாஷிங்டன் ஈடுபட வேண்டும் என்று அவர் விரும்புகிறார். அதேவேளை, பல முக்கிய நாடுகளுடன் செயல்பாட்டு உறவுகளை வங்கதேசம் பேண வேண்டும் என்றும் வலியுறுத்துகிறார்.
அவர் நாடு திரும்பும் திட்டம், அந்தத் தூதரக இலக்குகளை ஒரு தெளிவான சட்ட மற்றும் அரசியல் மோதலுக்குள் மீண்டும் கொண்டுவருகிறது. இந்தியாவிலிருந்து அவரை ஒப்படைக்குமாறு வங்கதேசம் கோருகிறது; தாம் கூறும் ஆபத்துகளில் மரண தண்டனை முக்கிய இடம் வகிக்கிறது; அவாமி லீக் அரசியல் நடவடிக்கைகளிலிருந்து தொடர்ந்து விலக்கப்பட்டுள்ளது. நடைமுறை ஏற்பாடுகள் தீர்மானிக்கப்படாத நிலையிலும், நாடு திரும்புவதாகப் பொதுவெளியில் உறுதியளித்துள்ளார்.
முக்கிய அம்சங்கள்
- வங்கதேசத்தில் உள்ளடக்கிய தேர்தல்கள், சுதந்திரமான நீதிமன்றங்கள், சிறுபான்மையினருக்கான பாதுகாப்பு, கருத்துச் சுதந்திரம் ஆகியவற்றுக்கு ஆதரவளிக்குமாறு அமெரிக்காவிடம் ஷேக் ஹசீனா வலியுறுத்தினார்.
- 2025இல் தாம் இல்லாதபோது விதிக்கப்பட்ட மரண தண்டனையை மறுத்தபோதிலும், இந்தியாவிலிருந்து நாடு திரும்புவதாக அவர் உறுதியளித்துள்ளார்.
- தாம் திரும்புவதற்கான மாதமாக டிசம்பரைக் குறிப்பிட்டுள்ள ஹசீனா, முன்பு டிசம்பர் 2026 என்று தெரிவித்திருந்தார். தேதி எதுவும் முடிவாகவில்லை என அவரது மகன் கூறுகிறார்.
- பிரதமர் தாரிக் ரஹ்மான் தலைமையிலான அரசு, அவரை இந்தியாவிலிருந்து நாடு கடத்தக் கோரி வருகிறது.
- பிஎன்பி ஆட்சிக்கு வந்த 2026 பிப்ரவரி தேர்தலில் அவாமி லீக் போட்டியிடத் தடை விதிக்கப்பட்டது; அதன் அரசியல் நடவடிக்கைகளும் இன்னும் தடைசெய்யப்பட்டுள்ளன.
- 2024 போராட்டங்கள் மற்றும் தனது அரசாங்கத்தின் செயல்பாடுகள் குறித்த கடினமான கேள்விகளை ஹசீனா ஒப்புக்கொண்டதுடன், பாரபட்சமற்ற சட்ட நடவடிக்கைகளுக்கும் அழைப்பு விடுத்தார்.
- நல்லிணக்கம், முக்கியக் கூட்டாளி நாடுகளுடனான ஆக்கபூர்வ உறவுகள், அமெரிக்க முதலீடு மற்றும் ஒத்துழைப்பை அதிகரித்தல் ஆகியவற்றை அவர் ஆதரித்தார்.






