நிதி குறித்த கேள்விகள் அதிகரிக்கும் நிலையில், கிரேட்டர் சன்ரைஸில் ஒசாகா கேஸின் பங்குகளை வாங்க டிமோர் கேப் ஒப்பந்தம்

விலை இன்னும் வெளியிடப்படாத நிலையில், பெரிய பங்கு

கிரேட்டர் சன்ரைஸில் ஒசாகா கேஸ் ஆஸ்திரேலியாவின் 10% பங்கை வாங்குவதற்கான கட்டுப்படுத்தும் ஒப்பந்தத்தில் டிமோர் கேப் கையெழுத்திட்டுள்ளது. இதன் மூலம் டிமோர்-லெஸ்டேயின் தேசிய எண்ணெய் நிறுவனமான டிமோர் கேப்பின் பங்கு 56.56%-லிருந்து 66.56%-ஆக உயரும். 2026 செப்டம்பர் 2 அன்று அறிவிக்கப்பட்ட இந்த ஒப்பந்தம் நிறைவடைந்தால், மீதமுள்ள 33.44% பங்கு வுட்சைட் எனர்ஜியிடம் இருக்கும். எனினும், இதற்கு அரசாங்க மற்றும் ஒழுங்குமுறை அமைப்புகளின் ஒப்புதல்கள் இன்னும் தேவை.

கொள்முதல் விலை வெளியிடப்படவில்லை. இந்த ஒப்பந்தம் ஆஸ்திரேலிய மற்றும் டிமோர்-லெஸ்டே அரசாங்கங்களின் ஒப்புதலுக்காக சமர்ப்பிக்கப்பட்டுள்ளதாக டிமோர் கேப் நிறுவனத்தின் தலைவரும் நிர்வாக இயக்குநருமான ரூய் மரியா ஆல்வெஸ் சோரஸ் தெரிவித்தார். செப்டம்பர் 24 அன்று, விலையை இன்னும் பகிரங்கப்படுத்த முடியாது என்றும், பெரிய பங்கு அரசின் நிதித் தேவைகளை அதிகரிக்கும் என்றும் டிமோர்-லெஸ்டேயின் பெட்ரோலிய மற்றும் கனிம வள அமைச்சர் ஒப்புக்கொண்டார்.

டிமோர்-லெஸ்டேவில் எரிவாயுவைக் கொண்டுவந்து பதப்படுத்தும் நோக்கில் கிரேட்டர் சன்ரைஸை முன்னெடுக்க முயலும் டிமோர் கேப்பின் நிலையை இந்தக் கையகப்படுத்தல் வலுப்படுத்துகிறது. அதேவேளையில், 5.13 டிரில்லியன் கன அடி எரிவாயுவும் 225.9 மில்லியன் பேரல் கன்டென்சேட்டும் இருப்பதாக மதிப்பிடப்படும் வளத்தை மேம்படுத்துவதற்கான செலவில் நாட்டின் பங்கையும் அதிகரிக்கிறது.

செப்டம்பர் 29 அன்று லா'ஓ ஹமுதுக் வெளியிட்ட வெளிப்படைத்தன்மை கோரிக்கையின் மையம் இந்தச் சமநிலையே. கையகப்படுத்தல் செலவு, நிதி ஏற்பாடுகள், பொது சொத்துகளுக்கான அபாயங்கள் ஆகியவற்றை அரசாங்கமும் டிமோர் கேப்பும் வெளியிட வேண்டும் என்று இந்தக் குடிமைச் சமூக அமைப்பு கோருகிறது. எரிவாயு வருவாய் அரசுக்குக் கிடைப்பதற்கு முன்பே, அதிக உரிமைப் பங்கு கூடுதல் செலவுப் பொறுப்புகளை ஏற்படுத்தும் என்பதே அதன் கவலை.

பிற செயல்பாடுகளில் கவனம் செலுத்துவதற்காக ஒசாகா கேஸ் தனது பங்கை விற்கிறது. அந்த நிறுவனம் விலகுவது கிரேட்டர் சன்ரைஸ் வணிக ரீதியாகச் சாத்தியமற்றது என்பதை நிரூபிக்காது. அதேபோல், டிமோர் கேப் வாங்குவது, மேம்பாட்டுத் திட்டம் லாபகரமான வருவாயைத் தரும் என்பதையும் நிரூபிக்காது. இந்த ஒப்பந்தம் உரிமைக் கட்டமைப்பை மாற்றுகிறது. ஆனால் திட்டத்தின் நிதி ஏற்பாடு, பதப்படுத்தும் இடம் அல்லது முதலீட்டு முடிவு ஆகியவற்றை இன்னும் தீர்மானிக்கவில்லை.

ஒப்பந்தத்தில் உள்ளவை

இந்தப் பரிவர்த்தனையில், ஏற்கெனவே உள்ள இரண்டு உற்பத்திப் பகிர்வு ஒப்பந்தங்களான PSC 03-19 மற்றும் PSC 03-20 ஆகியவற்றிலும், ஆஸ்திரேலியாவின் இரண்டு தக்கவைப்பு உரிமங்களான NT/RL2 மற்றும் NT/RL4 ஆகியவற்றிலும் ஒசாகா கேஸ் ஆஸ்திரேலியாவுக்குள்ள பங்குகள் அடங்கும். டிமோர்-லெஸ்டே மற்றும் ஆஸ்திரேலியா இடையிலான கடல்சார் எல்லை ஒப்பந்தத்தின்கீழ் ஒரே உற்பத்திப் பகிர்வு ஒப்பந்தத்தை இறுதிசெய்வதற்காக இந்தப் பங்குகள் காத்திருக்கின்றன.

பெட்ரோலிய நிறுவனங்கள் வளங்களை எவ்வாறு மேம்படுத்தி, உற்பத்தியை சம்பந்தப்பட்ட அரசாங்கத்துடன் எவ்வாறு பகிர்ந்துகொள்ள வேண்டும் என்பதற்கான விதிமுறைகளை உற்பத்திப் பகிர்வு ஒப்பந்தம் வகுக்கிறது. பல்வேறு தற்போதைய சட்ட ஆவணங்களின்கீழ் உள்ள பங்குகளை இந்தக் கையகப்படுத்தல் உள்ளடக்குவதால், திட்டத்திற்காக ஒரே ஒப்பந்தத்தை உருவாக்குவது முக்கியமானது. பங்கை வாங்குவதும் திட்டத்தின் ஒப்பந்தக் கட்டமைப்பை நிறைவுசெய்வதும் தனித்தனி படிகள்.

ஒப்பந்தம் நிறைவடைந்த பிறகு டிமோர் கேப்பின் உரிமைப் பங்கு 66.56% ஆக இருக்கும் என்பதே துல்லியமான கணக்கு. ஒரு செய்தியில் 66.5% என்று குறிப்பிடப்பட்டுள்ளதுடன், வுட்சைடின் 33.44% பங்கும் தெரிவிக்கப்பட்டுள்ளது. அந்த எண்களின் கூட்டுத்தொகை 100% ஆகாது; அறிவிப்பில் உள்ள 66.56% கணக்கே 100%-ஐ நிறைவு செய்கிறது. இந்தக் கையகப்படுத்தல் டிமோர் கேப்பின் பங்கில் 10 சதவீதப் புள்ளிகளைச் சேர்க்கிறது. அதன் தற்போதைய 56.56% பங்குடன் ஒப்பிடுகையில் இது சுமார் 17.7% அதிகரிப்பு.

இதனால், இந்தக் கூட்டு முயற்சியில் டிமோர் கேப் சுமார் மூன்றில் இரண்டு பங்கு வைத்திருக்கும். திட்டத்தின் நியமிக்கப்பட்ட இயக்குநரான வுட்சைட், கணிசமான பங்குதாரராகத் தொடரும். பங்கேற்புப் பங்கு அதிகரிப்பது மட்டுமே, வயல்களை மேம்படுத்தத் தேவையான தொழில்நுட்ப மற்றும் வணிகத் தேர்வுகளைத் தீர்க்காது.

வளம் பெரிது; ஆனால் மேம்பாட்டுக்கு ஒப்புதல் இல்லை

1974-ல் கண்டுபிடிக்கப்பட்ட சன்ரைஸ் மற்றும் ட்ரூபடோர் எரிவாயு, கன்டென்சேட் வயல்களைக் கிரேட்டர் சன்ரைஸ் கொண்டுள்ளது. இந்த வயல்கள் டார்வினுக்கு வடமேற்கே சுமார் 450 கிலோமீட்டர் தொலைவில் இருப்பதாகச் செய்திகள் தெரிவிக்கின்றன. டிமோர்-லெஸ்டேவுடன் ஒப்பிடும்போது அவற்றின் அமைவிடம் வேறுபடுகிறது: ஒரு தகவலில் தெற்கே சுமார் 140 கிலோமீட்டர் என்றும், மற்றொன்றில் தென்கிழக்கே 150 கிலோமீட்டர் என்றும் குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.

மதிப்பிடப்பட்ட எரிவாயு வளம் 5.13 டிரில்லியன் கன அடி எனத் தொடர்ந்து தெரிவிக்கப்படுகிறது. கையகப்படுத்தல் அறிவிப்பில் கன்டென்சேட் அளவு 225.9 மில்லியன் பேரல் என்றும், மற்றொரு தகவலில் 226 மில்லியன் பேரல் என்றும் கூறப்பட்டுள்ளது; இது வட்டமிடலால் ஏற்பட்ட வேறுபாடு. இயற்கை எரிவாயுவுடன் சேர்த்து மீட்கப்படும் திரவ ஹைட்ரோகார்பனான கன்டென்சேட், விற்பனை வருவாய்க்கான தனி ஆதாரமாக அமையலாம்.

இந்த அளவுகள் நிபந்தனைக்குட்பட்ட வளங்கள் எனக் குறிப்பிடப்படுகின்றன. அதாவது, கண்டறியப்பட்ட வளங்கள் என்றாலும் அவற்றை வணிக ரீதியாக மேம்படுத்த சில நிபந்தனைகள் நிறைவேற வேண்டும். இவற்றை உற்பத்தி அல்லது எதிர்கால வருவாய்க்கான உத்தரவாதமாகக் கருதக்கூடாது.

2026 செப்டம்பரில் வெளியான ஒரு செய்தி, 2028 முதல் 2030 வரையிலான காலத்தை உற்பத்தி தொடங்கும் என எதிர்பார்க்கப்படும் காலமாகக் குறிப்பிடுகிறது. எனினும், வாங்குவதற்கான கட்டுப்படுத்தும் ஒப்பந்தத்துக்கு இன்னும் ஒப்புதல்கள் தேவை. மேம்பாட்டுத் திட்ட வடிவம் மற்றும் இறுதி முதலீட்டு முடிவை நோக்கிப் பங்குதாரர்கள் தொடர்ந்து பணியாற்றி வருகின்றனர். எனவே, உற்பத்திக் காலம் என்பது எதிர்பார்ப்பே தவிர உறுதிசெய்யப்பட்ட தொடக்கத் தேதி அல்ல.

இறுதி முதலீட்டு முடிவு என்பது திட்டப் பங்கேற்பாளர்கள் மேம்பாட்டுச் செலவுகளுக்கு முறையாக ஒப்புக்கொள்ளும் கட்டமாகும். கிரேட்டர் சன்ரைஸைப் பொறுத்தவரை, உரிமைப் பரிவர்த்தனை அந்த முடிவை நோக்கிய ஒரு படி; அதுவே அந்த முடிவு அல்ல.

டிமோர் எல்என்ஜி திட்ட வடிவத்தில் முன்னேற்றம் காண டிமோர் கேப் விருப்பம்

டிமோர் எல்என்ஜி மேம்பாட்டுத் திட்ட வடிவத்தைத் தேர்ந்தெடுப்பதற்கான நிலுவைப் பணிகளை முன்னெடுக்க இந்தக் கையகப்படுத்தல் உதவும் என டிமோர் கேப் கூறுகிறது. எரிவாயுவை குழாய் வழியாக டிமோர்-லெஸ்டேவுக்குக் கொண்டுசென்று, ஏற்றுமதிக்காகப் பதப்படுத்த புதிய திரவமாக்கப்பட்ட இயற்கை எரிவாயு ஆலை அமைப்பதே அரசின் நோக்கம். எல்என்ஜி என்பது கப்பலில் கொண்டு செல்லும் வகையில் குளிர்வித்து திரவமாக்கப்பட்ட இயற்கை எரிவாயு.

இந்தக் கொள்முதல் மீதமுள்ள பங்குதாரர்களிடையே ஒத்துழைப்பை மேம்படுத்தக்கூடும் என்றும் டிமோர் கேப்பின் தலைமைச் செயல் அதிகாரி சோரஸ் கூறினார். சன்ரைஸ் கூட்டு முயற்சியில் எதிர்பார்க்கப்படும் தாக்கத்தை விவரித்த அவர் கூறியதாவது:

இந்தக் கையகப்படுத்தல் சன்ரைஸ் கூட்டு முயற்சிக்குள் ஒருங்கிணைப்பை மேம்படுத்தும் என்றும் நாங்கள் எதிர்பார்க்கிறோம். இதனால், டிமோர்-லெஸ்டே மக்களின் நலனுக்காகவும், சன்ரைஸ் கூட்டு முயற்சி உறுப்பினர்கள் மற்றும் பிற பங்குதாரர்கள் அனைவரின் நலனுக்காகவும் கிரேட்டர் சன்ரைஸ் வளத்தின் மதிப்பை வெளிக்கொணரும் இறுதி முதலீட்டு முடிவை நோக்கி, கூட்டு முயற்சிப் பங்குதாரர்கள் மேலும் திறம்பட இணைந்து பணியாற்ற முடியும்.

இந்தக் கூற்று டிமோர் கேப்பின் எதிர்பார்ப்பைத் தெரிவிக்கிறது; குறிப்பிட்ட பதப்படுத்தும் வழியை அனைத்து தரப்பினரும் ஏற்றுக்கொண்டதற்கான உறுதிமொழி அல்ல. டிமோர்-லெஸ்டேவில் புதிய எல்என்ஜி ஆலையைக் கட்டுவதா அல்லது ஏற்கெனவே உள்ள டார்வின் எல்என்ஜி மையத்துக்கு எரிவாயுவை அனுப்புவதா என்பதே மேம்பாட்டுத் திட்டம் தொடர்பான முக்கிய சர்ச்சையாக இருந்து வருகிறது.

பிரிட்டனைச் சேர்ந்த பொறியியல் குழுமமான வுட்டின் ஓர் அங்கமான வுட் ஆஸ்திரேலியா, வயல்களுக்கான திட்டக் கருத்தாய்வை நடத்த 2024 ஏப்ரலில் நியமிக்கப்பட்டது. வுட் ஆஸ்திரேலியா என்பது திட்டத்தின் இயக்குநரும் மீதமுள்ள பங்கு கூட்டாளியுமான வுட்சைட் எனர்ஜியிலிருந்து வேறுபட்ட நிறுவனம். அதன் பிறகு இறுதி மேம்பாட்டுத் திட்ட வடிவம் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டதாக இந்தக் கையகப்படுத்தல் தொடர்பான செய்திகள் உறுதிப்படுத்தவில்லை.

கொள்முதல் விலையைத் தாண்டிய நிதிக் கவலைகள்

ஒசாகா கேஸுக்கு வழங்கப்படும் வெளியிடப்படாத தொகையைத் தாண்டியும், தகவல்களை வெளிப்படுத்த வேண்டும் என்று லா'ஓ ஹமுதுக் கோரியுள்ளது. கையகப்படுத்தலுக்கான பணம் எங்கிருந்து வரும், நிதி எவ்வாறு ஏற்பாடு செய்யப்படும், எதிர்கால முதலீட்டுப் பொறுப்புகள் என்னவாக இருக்கும், மேம்பாட்டுச் செலவுகள் அதிகரித்தால் யார் அபாயத்தை ஏற்றுக்கொள்வார்கள் என்பது குறித்த தகவல்களை அந்த அமைப்பு விரும்புகிறது.

இந்தக் கூடுதல் பங்கு டிமோர் கேப்பின் கிரேட்டர் சன்ரைஸ் மூலதனச் செலவுப் பொறுப்புகளை சுமார் 7.4 பில்லியன் அமெரிக்க டாலரிலிருந்து 8.7 பில்லியன் அமெரிக்க டாலராக உயர்த்தக்கூடும் என்பது அந்த அமைப்பின் மதிப்பீடு. இது 1.3 பில்லியன் அமெரிக்க டாலர் அதிகரிப்பு; அதாவது சுமார் 17.6%. டிமோர் கேப்பின் உரிமைப் பங்கில் ஏற்படும் ஒப்பீட்டு அதிகரிப்பான 17.7%-க்கு இந்தச் சதவீதம் நெருக்கமாக உள்ளது.

இந்தத் தொகைகள் லா'ஓ ஹமுதுக்கின் மதிப்பீடுகளே தவிர, வெளியிடப்பட்ட திட்ட வரவு-செலவுத் திட்டமோ ஒப்புதல் பெற்ற நிதித் திட்டமோ அல்ல. இவை சாத்தியமான மேம்பாட்டுச் செலவுகளைக் குறிக்கின்றன; அவை கொள்முதல் விலையிலிருந்து தனியானவை. பரிவர்த்தனை விதிமுறைகளும் மேம்பாட்டுச் செலவு மதிப்பீடுகளின் அடிப்படைகளும் வெளியிடப்படாத நிலையில், கூடுதலாக ஏற்படக்கூடிய மொத்த நிதிப் பொறுப்பைத் தீர்மானிக்க முடியாது.

அரசின் பங்கேற்பு அதிகரிப்பது அதன் நிதித் தேவைகளையும் அதிகரிக்கும் என்பதை செப்டம்பர் 24 அன்று பெட்ரோலிய மற்றும் கனிம வள அமைச்சர் ஒப்புக்கொண்டார். அந்த அறிக்கையில் எந்தத் தொகையோ நிதி ஆதாரமோ வெளியிடப்படவில்லை.

கிரேட்டர் சன்ரைஸுக்காக ஒதுக்கப்படும் பணம் மற்றும் நிறுவனத் திறனை மற்ற பொது முன்னுரிமைகளுடன் ஒப்பிட்டு மதிப்பிட வேண்டும் என்றும் லா'ஓ ஹமுதுக் வாதிடுகிறது. வேளாண்மை, மீன்வளம், உள்ளூர் தொழில்துறை, உணவு உற்பத்தி, புதுப்பிக்கத்தக்க எரிசக்தி, உள்கட்டமைப்பு, கல்வி, சுகாதாரம், இளைஞர் வேலைவாய்ப்பு ஆகியவற்றை அது குறிப்பிடுகிறது. இது பொது வளங்களைப் பயன்படுத்துவதற்கான போட்டி முன்னுரிமைகள் குறித்த கேள்வி; கையகப்படுத்தலால் ஏதேனும் குறிப்பிட்ட திட்டத்துக்கான நிதி ஏற்கெனவே குறைக்கப்பட்டது என்பதற்கான ஆதாரம் அல்ல.

முந்தைய பெட்ரோலிய நிதிக் கடனும் நிதிச் சுமையின் ஒரு பகுதி

2018-ல் ஷெல் மற்றும் கோனோகோபிலிப்ஸிடமிருந்து கிரேட்டர் சன்ரைஸ் பங்குகளை வாங்க டிமோர் கேப் பயன்படுத்திய 650 மில்லியன் அமெரிக்க டாலர் பெட்ரோலிய நிதிக் கடனுக்குப் பிறகு இந்தப் புதிய கொள்முதல் வருகிறது. தற்போதுள்ள பொறுப்புகளிலிருந்து தனியாகப் பார்க்காமல், சமீபத்திய பரிவர்த்தனையை அவற்றுடன் சேர்த்தே ஆராய வேண்டும் என்பதற்கான காரணமாக அந்தக் கடனை லா'ஓ ஹமுதுக் சுட்டிக்காட்டுகிறது.

அந்த அமைப்பின்படி, அசல் கடன் ஏற்பாட்டின்கீழ் 2028-ல் ஆண்டுக்கு 120 மில்லியன் அமெரிக்க டாலருக்கும் அதிகமான திருப்பிச் செலுத்தல்கள் தொடங்க வேண்டும். முதல் திருப்பிச் செலுத்தலை 2033-க்கு ஒத்திவைத்து, கடன் முடிவடையும் தேதியை 2037-லிருந்து 2042-க்கு நீட்டிக்கும் முன்மொழிவு உள்ளது. தெரிவிக்கப்பட்டுள்ள இந்த மாற்றங்கள் முன்மொழிவே தவிர உறுதிசெய்யப்பட்ட திருத்தம் அல்ல.

முன்மொழியப்பட்ட ஒத்திவைப்பு இரு தேதிகளையும் ஐந்து ஆண்டுகள் பின்னுக்குத் தள்ளும். அதேவேளையில், கடன் திருப்பிச் செலுத்தும் காலத்தையும் 2028 முதல் 2030 வரை எனத் தெரிவிக்கப்பட்டுள்ள உற்பத்தி தொடக்கக் காலத்தையும் இணைக்கும் விதத்தையும் மாற்றும். திட்ட வருவாய் கடன் திருப்பிச் செலுத்தலுக்குப் போதுமா என்பது உற்பத்தி உண்மையில் எப்போது தொடங்குகிறது, மேம்பாட்டுச் செலவுகள் எவ்வளவு, விற்பனை ஏற்பாடுகள் என்ன, நிதி விதிமுறைகள் எவ்வாறு உள்ளன என்பவற்றைப் பொறுத்தது.

டிமோர் கேப்பும் வுட்சைடும் முதலீட்டின் மதிப்பை பூஜ்ஜியமாகக் குறைத்துள்ளதாகவும், டிமோர்-லெஸ்டே மத்திய வங்கி 39% மதிப்புக் குறைப்பைப் பதிவு செய்துள்ளதாகவும் லா'ஓ ஹமுதுக் கூறுகிறது. இவை வெவ்வேறு நிறுவனங்கள் தெரிவித்துள்ள கணக்கியல் நடைமுறைகள். ஒவ்வொரு நிறுவனமும் எதை மதிப்பிட்டது, எந்த அனுமானங்களைப் பயன்படுத்தியது என்பதை அறியாமல் அவற்றை ஒரே மதிப்பீடாகக் கூட்ட முடியாது.

சொத்தின் கணக்கியல் பதிவிலுள்ள மதிப்பைக் குறைப்பதே மதிப்புக் குறைப்பு. அது மட்டுமே அந்த வளத்துக்கு எதிர்காலத்தில் எந்த மதிப்பும் இருக்க முடியாது என்பதற்கான சான்றல்ல. இருப்பினும், புதிய பொதுச் செலவுக்கான அடிப்படை ஏன் முக்கியம் என்பதை இது வலியுறுத்துகிறது: கடந்த செலவுகள் மற்றும் எதிர்பார்ப்புகளிலிருந்து தனியாக, மேலும் பங்குகளை வாங்கும் முடிவை மதிப்பிட வேண்டும்.

பங்காளிகளைத் தேடியதை முந்தைய சீனப் பேச்சுவார்த்தைகள் காட்டுகின்றன

டிமோர்-லெஸ்டே பிற மேம்பாட்டுப் பங்காளிகளையும் ஆராய்ந்ததைத் தொடர்ந்து இந்த உரிமை ஒப்பந்தம் வந்துள்ளது. 2024 அக்டோபரில், தனியார் மற்றும் அரசுக்குச் சொந்தமான சீன நிறுவனங்களுடன் பேச்சுவார்த்தை நடத்தியதாக அந்நாட்டின் அதிபர் ஜோஸ் ராமோஸ்-ஹோர்டா தெரிவித்தார். சீன வணிகக் குழுவின் ஒரு பகுதியாக சில பிரதிநிதிகள் அங்கு வந்திருந்தனர்.

சீன எரிசக்தி நிறுவனமான சினோபெக் குறித்து கேட்கப்பட்டபோது ராமோஸ்-ஹோர்டா கூறியதாவது:

சினோபெக் எங்களைத் தொடர்புகொண்டுள்ளது.

அந்தப் பேச்சுவார்த்தைகள் குறித்து சினோபெக் கருத்து தெரிவிக்கவில்லை. ஆஸ்திரேலியாவுடன் உடன்பாடு எட்டப்படாவிட்டால், சீன அல்லது குவைத் பங்காளிகளை டிமோர்-லெஸ்டே அணுகக்கூடும் என்றும் ராமோஸ்-ஹோர்டா கூறினார். அந்தக் கருத்துகள் சாத்தியமான கூட்டாண்மைகளைக் குறிப்பிட்டன; நிறைவடைந்த முதலீட்டையோ கிரேட்டர் சன்ரைஸில் உறுதிசெய்யப்பட்ட பங்கையோ அல்ல.

2024 அக்டோபர் செய்தியின்படி, பேயு உண்டான் 2023-ல் எரிவாயு ஏற்றுமதியை நிறுத்தியதைத் தொடர்ந்து மற்றொரு பெட்ரோலிய வருவாய் ஆதாரத்தை உருவாக்க வேண்டிய அழுத்தம் அதிகரித்தது. அந்தச் செய்தியில் 2018-ஆம் ஆண்டைச் சேர்ந்த கிரேட்டர் சன்ரைஸுக்கான 65 பில்லியன் அமெரிக்க டாலர் வருவாய் மதிப்பீடும் குறிப்பிடப்பட்டது. அது பழைய மதிப்பீடே தவிர தற்போதைய மதிப்பீடோ, அரசாங்கத்துக்குக் கிடைக்கும் என உறுதியளிக்கப்பட்ட தொகையோ அல்ல.

மதிப்பிடப்பட்ட வளம், கணிக்கப்பட்ட வருவாய், பொது வருமானம் ஆகியவை வெவ்வேறு அளவீடுகள் என்பதால் இந்த வேறுபாடு முக்கியமானது. எரிவாயுவை விற்கும் முன் உள்கட்டமைப்பும் நிதியும் தேவை. இறுதியில் அரசுக்குக் கிடைக்கும் தொகை, செலவுகள், வணிக ஏற்பாடுகள், நடைமுறையிலுள்ள ஒப்பந்தங்கள் ஆகியவற்றைப் பொறுத்திருக்கும்.

இனி கவனிக்க வேண்டிய முடிவுகளும் தேதிகளும்

ஒசாகா கேஸ் பரிவர்த்தனையில் அடுத்த உறுதிசெய்யப்பட்ட கட்டம், தேவையான அரசாங்க மற்றும் ஒழுங்குமுறை ஒப்புதல்களைப் பெறுவதும், ஒப்பந்தத்தை நிறைவுசெய்வதற்கான பிற நிபந்தனைகளைப் பூர்த்திசெய்வதுமாகும். ஒப்புதல் அல்லது நிறைவுக்கான காலக்கெடு எதுவும் குறிப்பிடப்படவில்லை. கொள்முதல் விலையும் நிதி ஏற்பாடுகளும் வெளியிடப்படாமல் உள்ளன.

திட்டத்தின் விரிவான செயல்முறையில் பல தனித்தனி முடிவுகள் உள்ளன: ஒரே உற்பத்திப் பகிர்வு ஒப்பந்தத்தை இறுதிசெய்வது, மேம்பாட்டுத் திட்ட வடிவத்தைத் தேர்ந்தெடுப்பது, நிதி ஏற்பாடு செய்வது, இறுதி முதலீட்டு முடிவை எடுப்பது. கையகப்படுத்தல் அறிவிப்பு இந்தப் படிகள் நிறைவடைந்துவிட்டதாகக் கூறவில்லை.

முந்தைய கடன், மேம்பாட்டுக் கலந்துரையாடல்கள், எதிர்காலப் பொறுப்புகள் ஆகியவற்றுடன் புதிய ஒப்பந்தம் எவ்வாறு தொடர்புடையது என்பதை முக்கிய தேதிகள் காட்டுகின்றன:

• 2018: ஷெல் மற்றும் கோனோகோபிலிப்ஸிடமிருந்து பங்குகளை வாங்க டிமோர் கேப் 650 மில்லியன் அமெரிக்க டாலர் பெட்ரோலிய நிதிக் கடனைப் பயன்படுத்தியது.
• 2024 ஏப்ரல்: கிரேட்டர் சன்ரைஸ் திட்டக் கருத்தாய்வை நடத்த வுட் ஆஸ்திரேலியா நியமிக்கப்பட்டது.
• 2024 அக்டோபர்: சீன நிறுவனங்களுடனான பேச்சுவார்த்தைகள் மற்றும் பிற பங்காளிகளை அணுகும் சாத்தியம் குறித்து ராமோஸ்-ஹோர்டா தெரிவித்தார்.
• 2026 செப்டம்பர் 2: ஒசாகா கேஸ் ஆஸ்திரேலியாவின் 10% பங்கை வாங்குவதற்கான கட்டுப்படுத்தும் ஒப்பந்தத்தை டிமோர் கேப் அறிவித்தது.
• 2026 செப்டம்பர் 24: விலையை இன்னும் வெளியிட முடியாது என்றும், அரசின் நிதித் தேவைகள் அதிகரிக்கும் என்றும் பெட்ரோலிய அமைச்சர் கூறினார்.
• 2026 செப்டம்பர் 29: பரிவர்த்தனை விவரங்களை வெளியிட்டு ஆராய வேண்டும் என்று லா'ஓ ஹமுதுக் கோரியது.
• 2028: அசல் ஏற்பாட்டின்படி முந்தைய கடனுக்கான திருப்பிச் செலுத்தல்கள் தொடங்கத் திட்டமிடப்பட்டுள்ளது.
• 2028 முதல் 2030 வரை: உறுதிசெய்யப்பட்ட மேம்பாட்டு ஒப்புதல் இல்லாத நிலையில், ஒரு செய்தி இந்தக் காலத்தை உற்பத்தி தொடங்கும் என எதிர்பார்க்கப்படும் காலமாகக் குறிப்பிடுகிறது.

கொள்முதல் விலை, நிதி அமைப்பு, எதிர்கால முதலீட்டுப் பொறுப்புகள், பொருளாதார மதிப்பீடு ஆகியவற்றை நாடாளுமன்றமும் மேற்பார்வை அமைப்புகளும் ஆராய வேண்டும் என்று லா'ஓ ஹமுதுக் கேட்டுள்ளது. சட்டப்படி வெளியிடக்கூடிய ஆவணங்களைப் பகிரங்கப்படுத்தவும் அது வலியுறுத்தியுள்ளது. இந்த விவரங்கள் கிடைக்கும் வரை உரிமைப் பங்கு உயர்வு எவ்வளவு என்பது கணக்கிடக்கூடியதாக இருக்கும்; ஆனால் அதன் முழுச் செலவும் எதிர்பார்க்கப்படும் பொது வருவாயும் தெரியாது.

முக்கிய அம்சங்கள்

• ஒப்புதல்கள் மற்றும் நிறைவு நிபந்தனைகளுக்கு உட்பட்டு, கிரேட்டர் சன்ரைஸில் ஒசாகா கேஸ் ஆஸ்திரேலியாவின் 10% பங்கை வாங்க டிமோர் கேப் ஒப்புக்கொண்டுள்ளது.
• டிமோர் கேப்பின் பங்கு 56.56%-லிருந்து 66.56%-ஆக உயரும்; வுட்சைடிடம் 33.44% பங்கு தொடரும்.
• கொள்முதல் விலையும் நிதி ஏற்பாடுகளும் வெளியிடப்படவில்லை.
• கிரேட்டர் சன்ரைஸில் 5.13 டிரில்லியன் கன அடி எரிவாயுவும் 225.9 மில்லியன் பேரல் கன்டென்சேட்டும் இருப்பதாக மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது; இவை நிபந்தனைக்குட்பட்ட வளங்கள்.
• டிமோர் எல்என்ஜி திட்ட வடிவத்தைத் தேர்ந்தெடுப்பதற்கு இந்தக் கையகப்படுத்தல் உதவும் என டிமோர் கேப் விரும்புகிறது; ஆனால் இறுதி முதலீட்டு முடிவு இன்னும் நிலுவையில் உள்ளது.
• மூலதனச் செலவுப் பொறுப்புகள் சுமார் 7.4 பில்லியன் அமெரிக்க டாலரிலிருந்து 8.7 பில்லியன் அமெரிக்க டாலராக அதிகரிக்கக்கூடும் என லா'ஓ ஹமுதுக் மதிப்பிடுகிறது.
• முந்தைய 650 மில்லியன் அமெரிக்க டாலர் பெட்ரோலிய நிதிக் கடனுக்கான திருப்பிச் செலுத்தல்கள் 2028-ல் தொடங்கத் திட்டமிடப்பட்டுள்ளன; ஒத்திவைப்புக்கான முன்மொழிவு உறுதிசெய்யப்படவில்லை.