மியான்மர் வான்வழித் தாக்குதல்களில் பொதுமக்கள் பலி; சாகைங்கில் வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க மகாசி மடாலயம் சேதம்

இரண்டு நாள் தாக்குதல்கள் கிராமங்களையும் அடைக்கல இடத்தையும் தாக்கின

அக்டோபர் 11 மற்றும் 12 ஆகிய தேதிகளில் நடத்தப்பட்ட வான்வழித் தாக்குதல்களில் மியான்மரின் சாகைங் பிராந்தியத்தில் குறைந்தது ஐந்து பொதுமக்கள் கொல்லப்பட்டனர். இடம்பெயர்ந்த குடும்பங்களும் வயதான வழிபாட்டாளர்களும் தங்கியிருந்த வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க புத்த மடாலயமும் தாக்கப்பட்டது. உயிரிழப்பு எண்ணிக்கை குறித்து தகவல்கள் மாறுபடுகின்றன: ஷ்வேபோ மற்றும் வெட்லெட் நகராட்சிகளில் ஐவர் கொல்லப்பட்டதாகவும் 23 பேர் காயமடைந்ததாகவும் ஒரு தகவல் கூறுகிறது; மற்றொன்று ஆறு பேர் கொல்லப்பட்டதாகவும் சுமார் 21 பேர் காயமடைந்ததாகவும் தெரிவிக்கிறது.

செய்க்குன் கிராமத்தில் உள்ள மகாசி மடாலய வளாகத்தின் மீது மூன்று முறை தாக்குதல் நடத்தப்பட்டதுடன், அண்டை நகராட்சியான வெட்லெட்டில் நான்கு கிராமங்கள் குண்டுவீச்சுக்கு உள்ளாயின. மடாலயத்தில் இருவர் கொல்லப்பட்டு எட்டுப் பேர் காயமடைந்தனர் என்பதில் இரு தகவல்களும் ஒத்துப்போகின்றன. வெட்லெட்டில் ஏற்பட்ட உயிரிழப்புகள் குறித்தே கருத்து வேறுபாடு உள்ளது; வான்வழித் தாக்குதலின்போது அங்கு சண்டை எதுவும் நடக்கவில்லை என்று அப்பகுதி மக்கள் தெரிவித்தனர்.

மடாலயத்தில் கொல்லப்பட்ட இருவரும் சுமார் 23 வயதுடைய இடம்பெயர்ந்த பெண்களான மா நின்தாந்த் கியாவ், மா வின் மே என்று ஒரு தகவல் அடையாளம் கண்டுள்ளது. காயமடைந்தவர்களில் குழந்தைகளும் சுமார் 40 முதல் 75 வயதுடையவர்களும் அடங்குவர். முந்தைய மாதத்தின் பிற்பகுதியில் ராணுவம் முன்னேறியதைத் தொடர்ந்து சில பொதுமக்கள் அங்கு அடைக்கலம் புகுந்திருந்தனர்; மற்றவர்கள் புத்த மதத்தின் ஓய்வுநாளைக் கடைப்பிடித்துக் கொண்டிருந்தனர்.

உலகெங்கும் பின்பற்றுவோரைக் கொண்டிருந்த புகழ்பெற்ற புத்த துறவியான மகாசி சயாதவ் சோபனா முன்பு இந்த மடாலயத்தின் தலைமைப் பொறுப்பில் இருந்தார். அவரை நினைவுகூரும் கட்டிடங்கள் அழிக்கப்பட்டது குறித்து ஷ்வேபோவைச் சேர்ந்த பெயர் வெளியிட விரும்பாத ஒருவர் கூறியதாவது:

உலகெங்கும் புத்த மதத்தைப் பரப்பிய மறைந்த மகாசி சயாதவைப் போற்றும் நினைவுக் கட்டிடங்கள் அனைத்தும் அழிக்கப்பட்டுவிட்டன; மீட்கக்கூடியது எதுவும் இல்லை.

இந்தத் தகவல் பரவலான அழிவை விவரிக்கிறது; மற்றொரு செய்தி வளாகத்துக்குள் உள்ள பல கட்டிடங்கள் சேதமடைந்ததாகக் கூறுகிறது. வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க இந்த இடத்துக்கு ஏற்பட்ட இழப்புகள் குறித்து முழுமையான மதிப்பீடு இன்னும் செய்யப்படவில்லை.

மடாலயத்தில் என்ன நடந்தது?

அக்டோபர் 11ஆம் தேதி காலை 11 மணிக்குப் பிறகு மடாலயம் மீதான தாக்குதல் தொடங்கியதாக ஷ்வேபோ நகராட்சி எதிர்ப்புப் படை அதிகாரி ஒருவர் தெரிவித்தார். ஒரு விமானம் வளாகத்தின் மீது மூன்று முறை குண்டுவீசியது. அயேயார்வதி ஆற்றின் மேற்குப் பகுதியில், ஷ்வேபோ-மோன்ய்வா சாலையை ஒட்டி செய்க்குன் கிராமத்தில் இந்த இடம் அமைந்துள்ளது.

உயிரிழந்தவர்களில் வயதான பொதுமக்களும் வீடுகளை விட்டு இடம்பெயர்ந்தவர்களும் அடங்குவதாக உள்ளூர் மக்கள் பாதுகாப்புப் படை தெரிவித்தது. 2021 பிப்ரவரியில் ராணுவம் ஆட்சியைக் கைப்பற்றியதைத் தொடர்ந்து உருவான எதிர்ப்புக் குழுக்களே பொதுவாக மக்கள் பாதுகாப்புப் படைகள் (PDFs) என்று அழைக்கப்படுகின்றன. தேசிய ஒற்றுமை அரசாங்கம் எனப்படும் எதிர்க்கட்சி நிர்வாகத்தின் பகுதியளவு கட்டுப்பாட்டில் உள்ள பிரதேசத்தில் இந்தத் தாக்குதல்கள் நடந்ததாக விவரிக்கப்பட்டுள்ளது.

முந்தைய மாதத்தின் பிற்பகுதியில் ஷ்வேபோ நகராட்சியில் ராணுவம் முன்னேறியதால் இடம்பெயர்ந்த குடும்பங்கள் மடாலயத்தில் தங்கியிருந்தனர். அந்த நடவடிக்கையிலிருந்து தப்பியவர்களுக்கு மடாலயம் அடைக்கலமாக மாறியிருந்ததாக நகராட்சி எதிர்ப்புப் படை அதிகாரி ஒருவர் தெரிவித்தார். தாக்கப்பட்டபோது மடாலயத்தில் போர் எதுவும் நடக்கவில்லை என்றும், இடம்பெயர்ந்த பொதுமக்களை ராணுவம் வேண்டுமென்றே குறிவைத்ததாகவும் அதே அதிகாரி குற்றம்சாட்டினார். இந்தக் குற்றச்சாட்டு சுயாதீனமாக உறுதிப்படுத்தப்படவில்லை.

உள்ளூர் எதிர்ப்புக் குழுக்கள் வெளியிட்ட புகைப்படங்களில் வழிபாட்டு மண்டபங்கள், தியானத்துக்கான தங்குமிடங்கள், கூரையிடப்பட்ட நடைபாதைகள் மற்றும் மடாலயத்தின் பிற கட்டிடங்கள் சேதமடைந்திருப்பதாக விவரிக்கப்பட்டது. ஒரே கட்டிடத்துக்கு மட்டும் சேதம் ஏற்படாமல், வளாகத்தின் பல பகுதிகளிலும் இழப்புகள் ஏற்பட்டிருப்பதை இந்த விவரங்கள் சுட்டிக்காட்டுகின்றன.

செய்க்குன் 2,000க்கும் மேற்பட்ட குடும்பங்களைக் கொண்ட பெரிய கிராமமாகும். அதன் காவல் நிலையத்தில் ராணுவம் தொடர்ந்து நிலைகொண்டிருந்ததாக அப்பகுதி மக்கள் தெரிவித்தனர். சுற்றியுள்ள மோதல் நிலவரத்துக்கு ராணுவத்தின் இந்த உள்ளூர் நிலை முக்கியமானது; ஆனால் மடாலயம் ராணுவ நோக்கங்களுக்குப் பயன்படுத்தப்பட்டது என்பதை இது நிரூபிக்கவில்லை.

விடியற்காலைக்கு முன் வெட்லெட் கிராமங்கள் குண்டுவீச்சுக்கு உள்ளாயின

மறுநாள் காலை சுமார் 3:30 மணியளவில் மேற்கு வெட்லெட் நகராட்சியில் தாக்குதல்கள் தொடங்கியதாக ஒரு தகவல் கூறுகிறது. மே கோன் (மேகோன் என்றும் எழுதப்படுகிறது), யே துத், ஊயான், கீ கான் வடக்கு ஆகிய நான்கு கிராமங்கள் தாக்கப்பட்டதாக அப்பகுதி மக்கள் அடையாளம் தெரிவித்தனர். சாகைங் பிராந்தியத் தலைநகரான மோன்ய்வாவிலிருந்து சுமார் 50 மைல் அல்லது 80 கிலோமீட்டர் கிழக்கே வெட்லெட் அமைந்துள்ளது.

ஒய்-12 போக்குவரத்து விமானம் குண்டுவீசியதாக ஒரு செய்தி தெரிவிக்கிறது. அதில் நான்கு பேர் கொல்லப்பட்டதாகவும் சுமார் 13 பேர் காயமடைந்ததாகவும், நால்வரும் மே கோனில் உயிரிழந்ததாகவும் பதிவாகியுள்ளது. வெட்லெட் தகவல் வலையமைப்பின்படி, மே கோனில் ஏழு பேரும், யே துத்தில் நான்கு பேரும், ஊயான் மற்றும் கீ கான் வடக்கில் தலா ஒருவரும் காயமடைந்தனர்.

மற்றொரு தனித்த தகவல் நான்கு கிராமங்களிலும் குறைந்தது மூவர் கொல்லப்பட்டதாகவும் 15 பேர் காயமடைந்ததாகவும் பதிவு செய்துள்ளது. மேகோனைச் சேர்ந்த பெயர் வெளியிட விரும்பாத ஒருவர், ஒரு குழந்தை உட்பட அங்கு ஒன்பது பேர் காயமடைந்ததாகக் கூறினார். இந்தக் கிராம வாரியான எண்ணிக்கைகள் வலையமைப்பின் தகவலிலிருந்து மாறுபடுகின்றன; அவற்றைக் கூட்டி புதிய மொத்த எண்ணிக்கையை உருவாக்கக் கூடாது.

தாக்குதலின் அளவு குறித்தும் தகவல்கள் வேறுபடுகின்றன. 30 முறை தாக்குதல் நடந்ததாக ஒரு தகவல் கூறுகிறது; மற்றொன்றில் மேற்கோள் காட்டப்பட்ட அப்பகுதி மக்கள், நான்கு கிராமங்களின் மீது நேரடியாக 50 குண்டுகள் வீசப்பட்டதாகக் கூறினர். தாக்குதல்களின் எண்ணிக்கையும் தனித்தனி குண்டுகளின் எண்ணிக்கையும் ஒரே அளவீடுகள் அல்ல; எனவே இவற்றை உறுதிப்படுத்தப்பட்ட முரண்பாடாகக் கருதவோ ஒன்றாகக் கூட்டவோ முடியாது.

குண்டுவீச்சின்போது கிராமங்களில் சண்டையோ ராணுவ அணிவகுப்போ இருக்கவில்லை என்று அப்பகுதி மக்கள் தெரிவித்தனர். பலர் தப்பியோடியதால் அனைவரையும் கண்டுபிடிப்பது கடினமாகி, உயிரிழப்புகளைக் கணக்கிடும் பணி தொடர்ந்து நடந்ததாக ஒருவர் விளக்கினார். இந்த இடையூறு தொடக்கத்தில் வெளியான எண்ணிக்கைகள் மாறக்கூடும் என்பதை விளக்குகிறது; எனினும், வெளியான மொத்த எண்ணிக்கைகளுக்கிடையேயான வேறுபாட்டை இது தீர்க்கவில்லை.

பாதுகாப்பு முகாம்களைத் தயாராக வைத்திருக்கவும், வானொலியில் ஒலிபரப்பப்படும் விமான எச்சரிக்கைகளைப் பின்பற்றவும் எதிர்ப்புக் குழுவினர் மக்களிடம் வலியுறுத்தினர். முந்தைய மாதத்தின் பிற்பகுதியிலிருந்து ஷ்வேபோவின் ஓபோ கிராமத்தில் ராணுவ அணிவகுப்பு நிலைகொண்டிருந்ததாகவும், ஷ்வேபோ-வெட்லெட் இடையேயான போக்குவரத்தைக் கண்காணிப்பது கடுமையாக்கப்பட்டதாகவும் உள்ளூர் குழுக்கள் தெரிவித்தன. இந்தச் சூழல்கள் தப்பிச் செல்வதையும் துல்லியமான உயிரிழப்பு எண்ணிக்கையைத் திரட்டுவதையும் கடினமாக்கலாம்.

தாக்குதல்கள் குறித்த காலவரிசை

அக்டோபர் தாக்குதல்களுக்கு முன்பு ஆகஸ்ட் மாதம் சாகைங்கில் உள்ள மடாலயம் ஒன்றின் மீது மற்றொரு கொடிய தாக்குதல் நடத்தப்பட்டது. இந்தச் சம்பவங்கள் தனித்தனியானவை; அவை ஒரே நடவடிக்கையின் பகுதிகள் என்று இதனால் நிரூபிக்கப்படவில்லை.

• ஆகஸ்ட் 21: ம்யாங் நகராட்சியின் ஸ்வெல் லே ஓ கிராமத்தில் உள்ள புத்த மடாலயம் மீது நடத்தப்பட்ட வான்வழித் தாக்குதலில் 15 பேர் கொல்லப்பட்டனர்.
• அக்டோபர் தாக்குதல்களுக்கு முந்தைய மாதத்தின் பிற்பகுதி: ஷ்வேபோ நகராட்சியில் ராணுவம் முன்னேறியதால் பொதுமக்கள் மகாசி மடாலயத்தில் அடைக்கலம் தேடினர்.
• அக்டோபர் 11, காலை 11 மணிக்குப் பிறகு: செய்க்குனில் உள்ள மடாலய வளாகத்தின் மீது மூன்று முறை தாக்குதல் நடத்தப்பட்டதாகத் தெரிவிக்கப்பட்டது; இருவர் கொல்லப்பட்டு எட்டுப் பேர் காயமடைந்தனர்.
• அக்டோபர் 12, அதிகாலை சுமார் 3:30 மணி முதல்: மேற்கு வெட்லெட்டில் நான்கு கிராமங்கள் குண்டுவீச்சுக்கு உள்ளாயின; மூவர் அல்லது நால்வர் கொல்லப்பட்டதாகவும் 15 பேர் அல்லது சுமார் 13 பேர் காயமடைந்ததாகவும் தகவல்கள் தெரிவித்தன.

அக்டோபர் தாக்குதல்கள் நடந்த ஆண்டு குறித்த தகவல்கள் ஒரே சீராக இல்லை; எனவே கூடுதல் உறுதிப்படுத்தல் இன்றி அவற்றுக்கு ஓர் ஆண்டைக் குறிப்பிடக் கூடாது. இருப்பினும், தகவல்களில் இடம்பெறும் நேரங்கள் தெளிவான வரிசையைக் காட்டுகின்றன: ஷ்வேபோவில் அடைக்கல இடம் மீது பகலில் தாக்குதல்; அதைத் தொடர்ந்து வெட்லெட் கிராமங்கள் விடியற்காலைக்கு முன் குண்டுவீச்சுக்கு உள்ளானது.

உயிரிழப்பு எண்ணிக்கைகள் மாறினாலும் பொதுமக்கள் பலியானது உறுதி

இரு முக்கிய தகவல்களும் மடாலயத்தில் ஏற்பட்ட உடனடி உயிரிழப்புகள் குறித்து ஒத்துப்போகின்றன: இருவர் கொல்லப்பட்டனர்; எட்டுப் பேர் காயமடைந்தனர். ஒரு தகவலின்படி வெட்லெட்டில் மேலும் மூவர் கொல்லப்பட்டு 15 பேர் காயமடைந்தனர்; இதனால் மொத்தம் ஐவர் கொல்லப்பட்டு 23 பேர் காயமடைந்தனர். மற்றொரு தகவலின்படி வெட்லெட்டில் மேலும் நால்வர் கொல்லப்பட்டு சுமார் 13 பேர் காயமடைந்தனர்; இதனால் மொத்தம் ஆறு பேர் கொல்லப்பட்டு சுமார் 21 பேர் காயமடைந்தனர்.

இவை ஒரே தாக்குதல்கள் குறித்த மாற்று தகவல்கள்; தனித்தனி உயிரிழப்புக் குழுக்கள் அல்ல. இவற்றைக் கூட்டினால் அதே நபர்கள் ஒன்றுக்கு மேற்பட்ட முறை கணக்கிடப்படுவர். இரு நகராட்சிகளிலும் குறைந்தது ஐந்து பொதுமக்கள் கொல்லப்பட்டதாகத் தெரிவிக்கப்பட்டுள்ளது என்பதே நியாயமான முடிவு; மற்றொரு தகவல் ஆறாவது உயிரிழப்பையும் பதிவு செய்கிறது.

சேத மதிப்பீட்டையும் கவனத்துடன் அணுக வேண்டும். நினைவுக் கட்டிடங்கள் அனைத்தும் அழிக்கப்பட்டதாக ஷ்வேபோவைச் சேர்ந்தவர் கூறியது, பல கட்டிடங்கள் சேதமடைந்ததாக மற்றொரு தகவல் கூறுவதைவிட வலுவான கூற்று. இரண்டுமே வளாகத்துக்கு ஏற்பட்டுள்ள கடுமையான பாதிப்பைக் காட்டுகின்றன; ஆனால் அழிந்த கட்டிடங்கள், பழுதுபார்க்கக்கூடிய கட்டிடங்கள் என வேறுபடுத்தும் முழுமையான பட்டியலை எதுவும் வழங்கவில்லை.

இந்தக் குறிப்பிட்ட தாக்குதல்கள் குறித்து ராணுவத்தின் பதில் செய்திகளில் இடம்பெறவில்லை. ராணுவத்தால் நியமிக்கப்பட்ட சாகைங் பேச்சாளரும் திட்டமிடல், பொருளாதாரம் மற்றும் நிதித்துறைக்குப் பொறுப்பான அமைச்சருமான யு ஆங் சாவ் ஓவை மீண்டும் மீண்டும் தொடர்புகொள்ள முயன்றும் பதில் கிடைக்கவில்லை. சட்டபூர்வமான ராணுவ இலக்குகளை மட்டுமே தாக்குவதாகவும், எதிர்ப்புப் படைகள் பயங்கரவாதத்தில் ஈடுபடுவதாகவும் ராணுவம் முன்பு கூறியுள்ளது. இந்தப் பொதுவான நிலைப்பாடு செய்க்குன் மற்றும் வெட்லெட் சம்பவங்கள் குறித்த குற்றச்சாட்டுகளுக்குப் பதிலளிக்கவில்லை.

மியான்மர் முழுவதும் மத வழிபாட்டுத் தலங்கள் சேதமடைகின்றன

சாகைங் தாக்குதல்களுடன், மியான்மரின் பிற பகுதிகளில் வழிபாட்டுத் தலங்கள் சேதமடைந்ததாகப் பதிவான சம்பவங்களையும் ஒப்பிட்டுப் பார்க்கலாம். தகவல் மீள்திறன் மையத்தின் திட்டமான மியான்மர் விட்னஸ், 2023ஆம் ஆண்டு சின் மாநிலத்தில் தேவாலயங்களுக்கு பெரும் உடல் சேதம் ஏற்படுத்திய வான்வழித் தாக்குதல்கள் குறித்த ஐந்து கூற்றுகளை ஆய்வு செய்து, ஐந்தும் உறுதிப்படுத்தப்படக்கூடியவை என முடிவு செய்தது.

இந்தத் திட்டம் புகைப்படங்கள், காணொளிகள் மற்றும் சாட்சியங்களுடன் செயற்கைக்கோள் படங்கள் மற்றும் பிற ஆதாரங்களை ஒப்பிட்டு ஆய்வு செய்கிறது. அந்த ஐந்து தாக்குதல்களும் அவற்றால் ஏற்பட்ட சேதமும் நிகழ்ந்ததை அதன் ஆய்வு உறுதிப்படுத்துகிறது. ஒவ்வொரு தேவாலயமும் வேண்டுமென்றே இலக்காகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டதா என்பதை அது நிரூபிக்கவில்லை. மியான்மர் விமானப்படைக்கு இருந்த மிகப்பெரிய வான்வழி மேலாதிக்கத்தைக் கருத்தில் கொண்டால், அரசாங்கத்துக்குப் பொறுப்பு இருக்க வாய்ப்புள்ளதாக அந்த அறிக்கை கூறியது.

2021 ஆட்சிக் கைப்பற்றலுக்குப் பிறகு சின் மாநிலத்தில் குறைந்தது 107 மதக் கட்டிடங்கள் அழிக்கப்பட்டதாகவும், அவற்றில் 67 தேவாலயங்களும் ஐந்து புத்த மடாலயங்களும் அடங்குவதாகவும் சின் மனித உரிமைகள் அமைப்பு தனியாகத் தெரிவித்தது. ஏப்ரல் வரையிலான காலத்தை உள்ளடக்கிய 2023ஆம் ஆண்டின் சர்வதேச சட்ட வல்லுநர் ஆணைய அறிக்கை, நாடு முழுவதும் 94 முக்கிய புத்த மதத் தலங்களும் 87 கிறிஸ்தவத் தலங்களும் அழிக்கப்பட்டதாக அல்லது சேதமடைந்ததாகக் கணக்கிட்டது.

ஆணையத்தின் இரு பிரிவுகளையும் சேர்த்தால் 181 தலங்கள் வருகின்றன. இந்த எண்ணிக்கையை சின் அமைப்பு கூறிய 107 உடன் கூட்ட முடியாது: இரு கணக்குகளும் வெவ்வேறு புவியியல் பகுதிகள், காலகட்டங்கள் மற்றும் சேத வரையறைகளை உள்ளடக்குகின்றன; மேலும் சில கட்டிடங்கள் இரண்டிலும் இடம்பெற்றிருக்கலாம். இருப்பினும், மத வழிபாட்டுத் தலங்களுக்கான சேதம் ஒரு மதத்துக்கோ ஒரு பிராந்தியத்துக்கோ மட்டும் உரியதல்ல என்பதை இவை காட்டுகின்றன.

ஆதாரங்களைச் சேகரித்து உறுதிப்படுத்துவதன் நோக்கம் குறித்து மியான்மர் விட்னஸ் திட்ட இயக்குநர் மாட் லாரன்ஸ் கூறியதாவது:

அட்டூழியங்களுக்குப் பொறுப்பானவர்களைக் கணக்குக் கேட்கும் சர்வதேச அமைப்புகளிடம் ஆதாரங்களை வழங்குவது.

சேதத்தை உறுதிப்படுத்துவதற்கும் தாக்கும் நோக்கத்தை நிரூபிப்பதற்கும் இடையிலான வேறுபாடு முக்கியமானது. ஒரு கட்டிடம் தாக்கப்பட்டதைப் படங்கள் உறுதிப்படுத்தலாம்; ஆனால் பொறுப்பு, ராணுவப் பயன்பாடு, தாக்குவதற்கான முடிவு ஆகியவற்றை நிரூபிக்கக் கூடுதல் ஆதாரங்கள் தேவைப்படலாம்.

வழிபாட்டுத் தலங்களும் அடைக்கல இடங்களாக உள்ளன

மகாசி மடாலயம் மீதான தாக்குதல், மத வளாகங்களை அடைக்கலமாக நாடும் பொதுமக்கள் எதிர்கொள்ளும் ஆபத்தை வெளிப்படுத்துகிறது. செய்க்குனில் இடம்பெயர்ந்த குடும்பங்கள், மத நாளைக் கடைப்பிடித்துக் கொண்டிருந்த வயதானவர்களுடன் அங்கு தங்கியிருந்ததாகத் தெரிவிக்கப்பட்டது. ஆகஸ்ட் 21ஆம் தேதி ம்யாங் நகராட்சியிலும் தியான முகாம் நடந்துகொண்டிருந்த மடாலயம் தாக்கப்பட்டது; கொல்லப்பட்ட 15 பேரில் வயதானவர்களும் அடங்கினர்.

தாக்குதல்கள் கிறிஸ்தவக் கட்டிடங்களுக்கு மட்டும் எதிரானவை அல்ல என்று சின் மனித உரிமைகள் அமைப்பின் சலை மாங் ஹ்ரே லியான் கூறினார். புத்த மத நிறுவனங்களையும் ஆபத்தில் ஆழ்த்தக்கூடிய சந்தேகம் குறித்து அவர் விவரித்ததாவது:

எதிர்ப்புக் குழுக்களுக்கு அடைக்கலமோ உதவியோ வழங்குவதாகச் சந்தேகிக்கப்படும் புத்த மடாலயங்களும் தாக்கப்பட்டுள்ளன.

இந்தக் கூற்று, அந்த அமைப்பு முன்வைக்கும் பரந்துபட்ட போக்கை விவரிக்கிறது. மகாசி மடாலயம் போராளிகளுக்கு உதவியது என்பதற்கான ஆதாரம் இது அல்ல. இடம்பெயர்ந்த பொதுமக்களுக்கு அடைக்கலம் அளிப்பது, ஒரு தளத்தை ராணுவ நடவடிக்கைக்குப் பயன்படுத்துவதிலிருந்து வேறுபட்டது.

கிறிஸ்தவ ஒற்றுமை உலகளாவிய அமைப்பின் கிழக்காசிய அணியின் முன்னாள் தலைவரான பெனடிக்ட் ரோஜர்ஸ், வழிபாட்டுத் தலங்கள் மீதான தாக்குதல்கள் சமூகங்களின் அடையாளத்தையும் குறிவைப்பதாக வாதிட்டார். தேவாலயங்கள் மீதான குண்டுவீச்சு குறித்து அவரது மதிப்பீடு தெளிவாக இருந்தது:

அவற்றைக் குறிவைப்பது திட்டமிட்ட உத்தியின் ஒரு பகுதியாகும்.

இது குறிப்பிட்ட ஒருவரால் தெரிவிக்கப்பட்ட மதிப்பீடு; ஒவ்வொரு சம்பவம் குறித்தும் செய்யப்பட்ட முடிவு அல்ல. தான் ஆய்வு செய்த தாக்குதல்கள் வேண்டுமென்றே நடத்தப்பட்டவையா என்பதை மியான்மர் விட்னஸின் தேவாலய ஆய்வு தீர்மானிக்கவில்லை.

எது உறுதிப்படுத்தப்பட்டுள்ளது, எதற்கு இன்னும் விசாரணை தேவை?

மியான்மரின் கிழக்குப் பகுதியிலிருந்து வரும் தகவல்களும் இதேபோன்ற அழிவை விவரிக்கின்றன. கரேன்னி மாநிலத்தின் டெமோசோவைச் சுற்றியுள்ள பல தேவாலயங்கள் அழிக்கப்பட்டதாக அல்லது சேதமடைந்ததாக இலவச பர்மா ரேஞ்சர்ஸ் மனிதாபிமானக் குழுவின் நிறுவனர் மற்றும் இயக்குநர் டேவ் யூபேங்க் கூறினார். தாம் கண்ட கட்டிடங்களை விவரித்த அவர் கூறியதாவது:

நான் ஏற்கெனவே இடிபாடுகளாகவோ, பெரிய துளைகளுடன் இருந்ததாகவோ நேரடி வான்வழித் தாக்குதலுக்குள்ளானதாகவோ பார்த்த பத்தைக் குறிப்பிட முடியும்,

2022ஆம் ஆண்டு டெமோசோவிலுள்ள பெரிய தேவாலயம் ஒன்றின் கோபுரத்தின் மீது ஹெலிகாப்டர் துப்பாக்கிக் கப்பல்கள் ராக்கெட்டுகளையும் கனரக இயந்திரத் துப்பாக்கிக் குண்டுகளையும் வீசியதாகவும் யூபேங்க் விவரித்தார். அவரது தகவல், சின்னில் ஆவணப்படுத்தப்பட்ட தேவாலயச் சேதங்களுக்கும் சாகைங்கில் மடாலயங்கள் மீது நடத்தப்பட்டதாகக் கூறப்படும் தாக்குதல்களுக்கும் கூடுதலாக, வேறொரு இடத்தையும் தாக்குதல் வகையையும் எடுத்துக்காட்டுகிறது.

சர்வதேச மனிதாபிமானச் சட்டத்தின்படி, பொதுமக்களும் பொதுமக்களுக்குச் சொந்தமான கட்டிடங்களும் தாக்குதலிலிருந்து பாதுகாக்கப்படுகின்றன; மதக் கட்டிடங்களுக்கும் சிறப்புப் பாதுகாப்பு உண்டு. ஒரு தளத்தின் உண்மையான ராணுவப் பயன்பாடு அதன் சட்டநிலையைப் பாதிக்கலாம்; ஆனால் இடம்பெயர்ந்த குடும்பங்கள் அங்கு இருப்பதால் மட்டும் அது ராணுவ இலக்காகிவிடாது. ராணுவ இலக்கைத் தாக்கும்போதுகூட, படைகள் பொதுமக்களையும் போராளிகளையும் வேறுபடுத்தி, பொதுமக்களுக்கு ஏற்படும் பாதிப்பைத் தவிர்க்க முன்னெச்சரிக்கை நடவடிக்கைகளை எடுக்க வேண்டும்.

அக்டோபர் சம்பவங்களில் மடாலயத்திலோ நான்கு கிராமங்களிலோ ராணுவ இலக்கு இருந்ததாக தகவல்கள் நிறுவவில்லை. தாக்குதல் நடந்தபோது சண்டை எதுவும் இல்லை என்று அப்பகுதி மக்களும் எதிர்ப்புப் படை அதிகாரிகளும் தெரிவித்தனர். சட்டரீதியான முடிவுக்கு இலக்குகள், தாக்குதலின் சூழ்நிலைகள், தாக்குதலுக்கு உத்தரவிட்டவர்கள் அல்லது அதை நடத்தியவர்கள் அறிந்திருந்தவை ஆகியவை குறித்த ஆதாரங்கள் தேவைப்படும்.

இறுதி உயிரிழப்பு எண்ணிக்கை, மகாசி நினைவுக் கட்டிடங்களுக்கு ஏற்பட்ட முழுச் சேதம், வீசப்பட்ட குண்டுகளின் எண்ணிக்கை, ராணுவத்தின் விளக்கம் ஆகியவை தீர்மானிக்கப்படாமல் உள்ளன. சுயாதீன விசாரணைக்கான தேதி அல்லது அதிகாரபூர்வ முடிவுகள் குறித்து செய்திகளில் அறிவிப்பு எதுவும் வெளியாகவில்லை.

முக்கிய அம்சங்கள்

• அக்டோபர் 11, 12 ஆகிய தேதிகளில் ஷ்வேபோ மற்றும் வெட்லெட்டில் நடத்தப்பட்ட வான்வழித் தாக்குதல்களில் குறைந்தது ஐந்து பொதுமக்கள் கொல்லப்பட்டனர்; மற்றொரு தகவல் ஆறு உயிரிழப்புகளைப் பதிவு செய்கிறது.
• செய்க்குனில் உள்ள மகாசி மடாலயத்தில் இருவர் கொல்லப்பட்டு எட்டுப் பேர் காயமடைந்ததாக இரு தகவல்களும் தெரிவிக்கின்றன.
• மடாலயத்தில் உயிரிழந்தவர்கள் இடம்பெயர்ந்த பெண்களான மா நின்தாந்த் கியாவ், மா வின் மே என அடையாளம் காணப்பட்டனர்.
• வெட்லெட்டின் நான்கு கிராமங்கள் விடியற்காலைக்கு முன் குண்டுவீச்சுக்கு உள்ளாயின; தாக்குதலின்போது சண்டை எதுவும் நடக்கவில்லை என்று அப்பகுதி மக்கள் தெரிவித்தனர்.
• வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க நினைவுக் கட்டிடங்களும் மடாலயத்தின் பிற கட்டிடங்களும் பெருமளவில் சேதமடைந்ததாகத் தெரிவிக்கப்பட்டுள்ளது; எனினும் முழுமையான மதிப்பீடு இல்லை.
• மியான்மரின் பிற பகுதிகளில் புத்த மத, கிறிஸ்தவத் தலங்கள் சேதமடைந்ததைத் தனித்த விசாரணைகளும் உரிமை அமைப்புகளும் ஆவணப்படுத்தியுள்ளன.
• இறுதி உயிரிழப்பு எண்ணிக்கை, இலக்குகளைத் தேர்ந்தெடுத்த முடிவுகள், ராணுவத்தின் விளக்கம் ஆகியவை இன்னும் தெளிவாகவில்லை.